Brochów na przestrzeni wieków

Idź do spisu treści

Menu główne:

Tereny obecnego Brochowa zamieszkiwane były już w epoce kamienia łupanego czego dowodem są narzędzia wykonane z kamienia znalezione podczas wykopalisk w XIX wieku, eksponaty znajdują się w Muzeum  Etnograficznym w Berlinie (1)  oraz grób opisany w książce Schlesien Vorzeit in Bild und Schrift (2).

W 2011 roku podczas prac ziemnych związanych z budową kanalizacji dla Brochowa natrafiono na kurhan oraz dwa groby z okresu neolitu, w których znaleziono dwa szkielety ludzkie oraz ozdoby i narzędzia (3).   W epoce brązu i żelaza  tereny Brochowa były zamieszkiwane przez Prasłowian, Słowian i tak aż do czasów  obecnych. Zamieszkiwanie tych terenów związane było  ze szlakiem prowadzącym ze wschodu na zachód  z Krakowa do Szczecina (4). W średniowieczu przez teren Prochou prowadził wymieniony szlak. Mapa (5) ukazująca główne drogi na średniowiecznym Śląsku pokazuje również położenie osad Bronikowo i Buchta, które wymieniane są w dokumencie z 1204 roku. Natomiast w kronice zakonu augustianów w Zobten (Sobótka) nazwy Brinckovo lub Brinicovo pojawiają się w 1146 roku jako darowane przez księcia Władysława a potwierdzone przez papieża w 1148 r. (6) Pojawia się także nazwa Buchta (Bocici), która wraz z Brinckovo (Brinicovo) staje się Prochou (Brockau).(7)
Pierwsze pisane informacje o  obecnym Brochowie pochodzą
zatem z 1146 i 1148 roku, a kolejne z bulli z 9 kwietnia  1193 roku spisanej w Lateranie, w której papież Celestyn III na prośby Alarda opata klasztoru Najświętszej Panny Marii kanoników regularnych (Augustianie) we Wrocławiu na Piasku bierze ich klasztor pod opiekę stolicy apostolskiej i zatwierdza jego uposażenie. W dokumencie opisującym majątki klasztoru pojawia się nazwa Prochou (8).
Co najmniej od początku XIII w. ujazdy
(czyli objazd sądowy dla ustalenia granic i ustawienia kamieni ze znakami książęcymi) miały osady należące do klasztoru Panny Marii na Piasku, takie jak: Brochów, Budziszów, Gajowice, Górka, Muchobór czy Tyniec Mały (9).
Na przestrzeni wieków w dokumentach Prochou (1193 rok) zmieniał swą nazwę wielokrotnie do
obecnej Brochów (1946 rok) i były to: Procovo (1204 i 1256 rok), Proccovo (1243 rok), Procov (1209, 1223 i 1250 rok), Prokow (1280 rok), Protkow (1353 rok), Brochov villa (1360 rok), Prockaw (1428 rok)(10), Brackaw ( 1579 rok)(10a),  Brock (1630 rok), Brack (1650 rok)(10b) Brackau (1651 rok)(10c), Bracke (1736 rok), Brocke (1755 rok) (11), Prochów (1900 rok), Broków (1945 rok) . Nazwy te pochodzą z różnych dokumentów datowanych jak wyżej.
Powodem tak różnych nazw obecnego Brochowa był brak ustalonej w średniowieczu pisowni oraz to, że dokumenty sporządzali cudzoziemscy mnisi nie znający naszej pisowni. Prochou jest to nazwa dzierżawcza od dawnego imienia Proch (Prosimir) bądź od imienia Broch (Brodzisław, Bronisław) (12). Natomiast w cytowanym wyżej źródle nazwę tą wywodzi się od polskiego słowa - proch, pył.
Bliżej nazwę obecnego Brochowa można wywieść z języka łowieckiego, gdzie występuje określenie brochowisko (kąpielisko) czyli grząskie miejsce, gdzie dziki lub jelenie pławią się w błocie
(13). Zatem byłoby to nawiązanie do nazwy osady Buchta ( w słowniku łowieckim to miejsce zryte przez dziki szukające żeru (14) wspominanej w dokumencie z 1204 roku, która została włączona do Proccovo. Wskazywać nazwy te mogą, że  tereny Brochowa w przeszłości były zalesione i podmokłe). Czego potwierdzeniem mogą być określenie w słowniku języka polskiego (15) - Buchta określana jest jako woda która wdarła się w ziemię, wybrzeże lub jako niewielka zatoka, wdzierająca się w ląd (16).

W roku 1900 pojawia się nazwa Przodków (Brockau), która znajduje się w książce „Pierwotne słowiańskie nazwiska miejscowości na Szlązku pruskim”
(17). Nazwa ta używana jest również w  Posłańcu Niedzielnym (pismo Dyecezyj Wrocławskiej)  między innymi w numerach z  1904 i 1906.
W dokumencie dotyczącym zwolnienia z opłaty tzw. podworowego przez zakon kanoników regularnych we Wrocławiu na Piasku  na rzecz Henryka Brodatego z 1204  roku pojawia się szereg wiosek w tym także Procovo. Ponadto w dokumencie tym  cyt. „Ackerstücke in Brinkovo bei Buchta (später zu Brockau geschlagen)” - cześć pola z Bronikowo później Buchta włączono do Brockau. Pojawiają się zatem osady Bronikowo i Buchta, które znajdowały się w pobliżu i zostały włączone do Procovo
(18). Osady te znajdowały się pomiędzy ówczesnym Procovo  a obecnym Księżem Małym - Buchta leżała nad Brochówką natomiast  Bronikowo w pobliżu - były to tereny współczesnego Brochowa.
Kolejny dokument, gdzie pojawia się nazwa współczesnego Brochowa pochodzi z 10 maja 1209 roku, w którym Henryk Brodaty, książę śląski, na prośby Witosława opata klasztoru Panny Marii we Wrocławiu w zamian za wieś Rogerowo, którą otrzymawszy od klasztoru nadał mniszkom trzebnickim, przeprowadza rozgraniczenie dóbr klasztornych wokół góry Ślęży oraz zatwierdza w posiadaniu klasztoru szereg innych wsi, ograniczonych częściowo przez samego księcia, częściowo przez inne osoby. W dokumencie tym pojawia się  wioska Procov, która była obecnym Brochowem
(19).    
W roku 1223  biskup wrocławski Lorenz potwierdza na żądanie opata  Witosława z klasztoru Na Piasku we Wrocławiu uprawnienia jakie otrzymali jego poprzednicy. W dalszej części dokumentu wymieniane są majątki kanoników regularnych (Augustianie) i pojawia się ponownie nazwa Procov
(20).
W  roku 1243 Bolesław (II Rogatka) książę Śląska i Polski potwierdza prawa nadane przez księcia Henryka (Brodatego - jego dziadka) dotyczące Proccovo i Bunchta, która została włączona do niej. Jednocześnie stwierdza, że Brocke było wymienione w dokumencie z 1193 r. ( bulla papieska - był tam nazwa Prochou)
(21).
Wieś Ołtaszyn  (należącą podobnie jak Proccovo - Brocke do Augustianów) w dniu 1 maja 1248 roku  najechali Husyci paląc ją wraz z kościołem. „Wojny husyckie doprowadziły do ogromnego spustoszenia naszych ziem, spłonęło wiele miast, gospodarstwa chłopskie leżały odłogiem” tak pisał kronikarz. Brak jest jednak informacji o jakichkolwiek wydarzeniach w Proccovo (Brocke) lecz bliskość tych wiosek może wskazywać, że podobny los spotkał Proccovo również.
W bulli z 9 czerwca 1250 roku spisanej w Lyonie  papież Innocenty IV potwierdził na prośbę  opata Stefana z kościoła Najświętszej Marii Panny  na Piasku jego przywileje i posiadłości. Wśród wymienionych posiadłości opactwa jest Brinicovo (ein unter diesem Namen nicht mehr vorhandenes Dorf bei Brocke), które istnieje już w Brocke - dokument z 1204 roku
wymieniał (22).
W dokumencie z 27 maja 1280 roku książę Henryk (Henryk IV Probus) określa wysokość opłat na jego rzecz przez opactwo NMP na Piasku. Wymieniona jest w tym dokumencie między innymi miejscowość  Procow
(23).
Król Karol IV - 30 października 1351 roku zawieszenie na podstawie prawa niemieckiego udzielonego zwolnienia podatkowego dla majątku augustianów w Brockau (24).
W 1414 roku Piotr opat  klasztoru  Najświętszej Marii Panny  popadł  w  konflikt  z  księciem  oławskim Henrykiem  władca dokonał zbrojnego najazdu  na  folwarki klasztorne „poczynił  tam poważne szkody - największe na terenie folwarków w Brochowie i Tyńcu Małym” (25).
W książce Geschichte des Schlesischen Berg
und Hüttenwesens znajduje się informacja o pokładach soli kamiennej w Brockau, które zostały odkryte w 1742 roku (26). W tym okresie dla obecnego Brochowa używana była nazwa Bracke a nie Brockau.


W  roku 1727 Zygmunt Passonius - opat zakonu Augustianów, rozpoczął budowę pałacu w Bracke, którego budowę zakończono  w 1729 roku. Wybudowany  pałac był w stylu barokowym a jego pierwotny wygląd przedstawił na swoich rycinach Fryderyk Bernard Werner. Wraz z pałacem powstał przy nim park, który istnieje do dzisiaj. Dzięki rycinom Fryderyka B. Wernhera (27) znajdujących się w  „Ilustrowanej Topografia Śląska z lat 1744 - 1768”  wiemy, że teren Bracke to majątek ziemski z parkiem i szereg zabudowań wzdłuż obecnej ulicy Centralnej. Była to zatem wioska o zabudowie ulicówki. Przy obecnej ulicy Wiaduktowej znajdowała się owczarnia - w tym miejscu obecnie znajduje się boisko Orlik.
W dniu 21 grudnia 1776 r. Körber (TM: Koerber) Ignatius: TM 21 dec. 1776 Sil. Brokavien otrzymał święcenia kapłańskie od biskupa wrocławskiego - Institutum Regium Litterarium - Królewski Instytut Szkolny
(28)
Z Augustianami związany jest herb Brockau i Brochowa, stylizowane litery AR znajdujące się w herbie mogą pochodzić od  nazwy francuskiego miasta Arrouaise - siedziby macierzystej  Zakonu Augustianów - skąd przybyli m.in. do Wrocławia ( lub od  Arras, które było siedzibą diecezję do której należało Arrouaise). Dolna cześć herbu - na błękicie umieszczono emblemat kolei  żelaznych  - koło koloru czarnego  ozdobione  skrzydłami,  które jest oznaką  lotności i prędkości.

Dzięki rycinom przedstawiającym pałac i park  z ,,lotu ptaka” oraz  założenia planu pałacowego i wsi wiemy, jak wyglądał pałac wraz z zabudowaniami gospodarczymi i parkiem oraz to, że w wiosce były 22 gospodarstwa ( opis zawiera nazwiska przypisane do poszczególnych nieruchomości) oraz kapliczka (krzyż), która znajdowała się na wysokości obecnego skrzyżowania ulicy Wiaduktowej z Centralną po stronie parku. Ponadto na rycinie tej zauważyć można, że na obecnym placu przy ulicy Centralnej był staw, który znajdował się  w nawsi  tj. wyjściu z folwarku na wieś.  

W Brockau co najmniej  od 1795 roku była szkoła, której budynek znajdował się przy obecnej ulicy Centralnej 30 na wysokości placu po stronie folwarku. Wynika to z opisu z 1795 roku w „Beytrage zur Beschreibung von Schlesien” Fryderyka Alberta Zimmermanna, który podaje, że w Brockau było w tym czasie 167 mieszkańców, 42 domy oraz karczma. Ponadto  dowiadujemy się, że w wiosce było 11 zagrodników wolnych, 5 chłopów poddanych, 8 omłockowych oraz kowal i szewc. Większość mieszkańców to ludność polskiego pochodzenia (29).
Zagrodnikami byli chłopi z niewielką ilością ziemi  ok. 5 ha, której ilość umożliwiała im egzystencję. Pole zagrodników w większości nie było ich własnością tylko dziedziczną dzierżawą wobec czego zobowiązani oni byli z tego tytułu do
służebności wobec dziedzica. Wolni chłopi - zagrodnicy,  których  podstawową  powinnością.  feudalną  był  czynsz  w  naturze  i w pieniądzu. Mogli oni swobodnie dysponować swoim gruntem.
Zagrodnicy  omłockowi,  mieli  gospodarstwa  nie  przekraczające  z  reguły  1  ha.  Zobowiązani  byli  do  prac  na  folwarku  za wynagrodzeniem w postaci części sprzątniętego lub wymłóconego zboża. Wynagrodzenie to wynosiło najczęściej co 10 lub 11 mendel przy żniwach i co 15-18 korzec przy omłotach. Pracowali też przy sianokosach. Chałupnicy (kowal, szewc) jako rzemieślnicy zobowiązani byli do bezpłatnej pracy na rzecz dziedzica w swoim rzemiośle. Karczma należała do dziedzica, gdyż służyło mu wyłącznie prawo propinacji na wsi a jednocześnie w niej chłopi zobowiązani byli do tzw. narzutów, tj. obowiązku  zaopatrywania się w karczmie pańskiej w produkty codziennej  potrzeby (30).
Chłopi poddani mieli najwięcej
obciążeń na rzecz dziedzica - w skrajnych przypadkach 6 dni w tygodniu.

Poddaństwo chłopów w Prusach zniesiono 9 października 1807, ale faktycznie nastąpiło to w latach 1811-1823.


W roku 1807 podczas wojen napoleońskich pojawia się wzmianka o Brochowie cyt. „Po zaciętych walkach z Wirtemberczykami żołnierze zajęli wsie Ołtaszyn i Wojszyce, a następnie rozpoczęli atak na Brochów, który został zajęty gdyż wojska pruskie dowodzone przez księcia Hieronima zostały pokonane”
(31).
Edyktem z 30 października 1810 Fryderyk Wilhelm III Pruski dokonał sekularyzacja majątków kościelnych na terenie m.in. Śląska, która dotyczyła również majątku zakonu Augustianów w Brockau. Od tej chwili stały się one własnością państwa pruskiego.

Pierwszym znanym
właścicielem pałacu w Brockau była Esther Eleonore Auguste Fischer (alias Philipp) mieszkanka Breslau (32).
Na podstawie odrysu planu wsi Brochów z 1818 roku (Archiwum Państwowym we Wrocławiu Sygn. KG Wr. 133) wiemy, że była to wieś kmieca z folwarkiem. Połowa wsi należała do folwarku a druga połowa należała do kmieci, zagrodników i sołtysa
(33).

W dniu 3 października 1744 roku w Brockau powstaje loża masońska (34) a jej założycielami byli:
1.     Aussen, Arnold Heinrich
2.     Beneckendorff, Karl Friedrich
3.     Grossa, Charles François Sala de, Stiftsrat
4.     Hagen, Ernst Friedrich
5.     Holstein, Hz. von ( marszałek polny
przyp. autora strony)
6.     Schaffgotsch, Philipp Gotthard Gf. v. (był
biskupem wrocławskim w latach 1747-1795 przyp. autora strony).

siedziba Loży Masońskiej w Brockau mieściła się w pałacu należącym w tym czasie do Zakonu Augustianów, którego opatem w tym czasie był
Philipp Gotthard  Schaffgotsch (35). Doprowadził on do upadku finansowego zakonu.
W latach 1740 - 1806 Loża masońska w Breslau i Brockau liczyła 740 członków.
Powstanie Loży Masońskiej w Brockau i Breslau związane było z utworzeniem 13 września 1740 r. z polecenia Fryderyka II loży pod nazwą
Aux Trois Globus w Berlinie, która następnie w 1744 roku przyjęła  nazwę Große National-Mutterloge Zu den drey Weltkugeln - Wielkiej Loży Matki Królewskiej Trzech Globów aż ostatecznie 5 lipca 1772 roku zmieniła nazwę na Große National-Mutterloge der Preußischen Staaten.


Przedstawiony wyżej symbol Loży masońskiej pochodzi z Internetu.

W roku 1834 majątek ziemski z pałacem staje się własnością Heinricha Waltera ( Rittergutsbesitzer - właściciel ziemski) który należał do tej rodziny do  1945 roku. Po jego śmierci dziedzicem majątku zostaje w 1854 r. jego wnuk Franz Walter (36), który w latach 1874 - 1880 zasiadał we władzach gminy Dürrgoy-Brockau jako przewodniczący Rady Gminy. W 1900 roku dokonana została przez architekta Alberta Graua przebudowa pałacu i w stanie takim dotrwał do czasów II wojny światowej. Podczas działań wojennych pałac uległ znacznym zniszczeniom.
W pierwszym okresie po wojnie pałac wraz z ziemią i pozostałymi zabudowaniami był we władaniu Armii Czerwonej
a potem PKP, nazywany był przez mieszkańców Brochowa majątkiem (nazwa ta używana jest do chwili obecnej przez starszych mieszkańców Brochowa) lub kolejowym PGR (PKP były we władaniu folwarku podobnie jak ogrodnictwa przy Polnej 6, które zostało zlikwidowane w 1990 roku a obecnie zabudowania się wystawione na sprzedaż przez Miasto Wrocław).

Po pozostawieniu folwarku pałac uległ rozszabrowaniu i ostatecznie w połowie lat 70-tych ubiegłego wieku został rozebrany. Z majątku ziemskiego pozostały do chwili obecnej między innymi słupy bramy wjazdowej, zabudowania przy ulicy Centralnej 31, 33-34 oraz 3, zabudowania gospodarcze tzw. ekonomówki i spichlerz
e (z 1865 roku) oraz park, zwany Brochowskim - jest to najstarszy park na terenie Wrocławia. Budynek ekonomówki i inne były w okresie powojennym zamieszkiwane co uchroniło je przed całkowitą dewastacją. Jednak obecnie popadają w ruinę zabudowania przy ulicy Centralnej 33-34, w których w Brockau zamieszkiwali pracownicy folwarku a jeden ze spichlerzy został w okresie maj-czerwiec 2014 r. rozebrany. Został drugi w którym jest skup złomu.
Od 2009 roku  trwa rewitalizacja tzw. ekonomówki i innych zabudowań dawnego folwarku - adaptowanych na hotel z restauracją. We wrześniu 2103 roku hotel został otwar
ty. Nadal trwają prace w dawnych stajniach, gdzie powstaje restauracja. Nazwa hotelu - Hotel Brochów.

Nowy kształt parkowi nadała rodzina Walterów w drugiej połowie XIX wieku, a konkretnie w wyniku budowy linii kolejowej Wrocław – Strzelin oddanej do użytku w 1871 roku, gdyż park został przedłużony w kierunku południowym do przebiegających torów kolejowych - wcześniej jego granicę stanowiła Flossgraben (Brochówka). Obecny wygląd parku jest wynikiem rewitalizacji dokonanej w 1990 roku i następnych latach (powstał nowy labirynt, odbudowano mostki, zagospodarowano alejki i staw). W okresie swej świetności, na przełomie XIX i XX wieku, w parku było około 200 gatunków drzew i krzewów, oranżeria oraz staw przed pałacem, w miejscu tym obecnie jest fontanna. Park ze względu na swoje walory był parkiem krajobrazowym. Od 1918 roku był on udostępniony do zwiedzania z tego też powodu utworzono wejście od strony ulicy Centralnej, postawiono ławki dla spacerowiczów. Wpuszczaniem do parku zwiedzających zajmował się ogrodnik pałacowy.
Park Brochowski ma powierzchnię ok. 8 ha. Administrowany jest przez
Zarząd Zieleni Miejskiej i wpisany jest to rejestru zabytków miasta Wrocławia pod pozycją 228/W z dnia 31.05.1950 roku (37). Jest on najstarszym parkiem na terenie Wrocławia.


W dniu 1 i 2 maja 1842 roku w pobliżu Brockau przejechał pociąg na zbudowanej przez Górnośląską Kolej Żelazną  linii kolejowej Breslau (Wrocław) - Ohlau (Oława), bowiem w tym czasie Brockau to folwark oraz zabudowania wioski wzdłuż obecnej ulicy Centralnej. W pobliżu torów znajdował się natomiast cmentarz, który powstał w 1821 roku - zajmował teren między obecnymi ulicami Mościckiego - Semaforowa w kierunku ulicy Pakistańskiej do wysokości obecnego punktu Lotto.
Były to przejazdy próbne tej kolei. W dniu 1 maja 1842 r. pociąg dotarł do Kattern (Świętej Katarzyny) a w dniu następnym pokonał cała trasę. Regularna komunikacja  rozpoczęła się 22 maja 1842 roku chociaż dzień wcześniej odbyto przejazd na całej trasie a pasażerami byli akcjonariusze oraz zaproszeni goście. Pierwsza lokomotywa miała nazwę „Silesia”
(38) i pochodziła z wytwórni „Sharpe, Roberts & Co.” z Manchesteru podobnie jak kolejne  „Breslau” (Wrocław) i  „Ohlau” (Oława).
Brockau nie posiadał w tym czasie budynku dworca kolejowego (powstał wraz z budową stacji rozrządowej) i pociąg nie zatrzymywał się w tej miejscowości. W miejscu, gdzie obecnie znajduje się dworzec kolejowy znajdowała się jedynie budka dróżnika, które były budowane przy nowo powstałej linii kolejowej średnio co 1,5 km. Pierwszym przystankiem na tej linii była Kattern (Święta Katarzyna). Była to pierwsza linia kolejowa uruchomiona na obecnych ziemiach polskich.

Od 1892 roku rozpoczęto prace związane z budową stacji rozrządowej, które zakończono w 1896 roku a od 1 kwietnia tego roku Brockau związany został z koleją, gdyż  otwarto wtedy zbudowaną stację rozrządową, która była największym tego typu obiektem w Europie Wschodniej. Stacja towarowa miała 3,4 km długości i była podzielona na cześć południową, która służyła komunikacji z zachodu na Górny Śląsk a północna tzw. kierunek towarów ciężkich w kierunku odwrotnym. Dziennie w okresie szczytowym przyjeżdżało na stacje w Brockau 150 składów pociągów i tyle samo odprawiano
(39). Głównym zadaniem stacji był transport węgla z kopalni Śląska (Górnego) do Niemiec. Wtedy też zbudowano budynek kolejowego dworca pasażerskiego, który istnieje do chwili obecnej i wraz z jego oddaniem do użytkowania Brockau stał się pierwszym przystankiem kolejowym od strony Breslau w kierunku Śląska (Górnego).
W 1896 roku rozpoczęto budowę towarowej kolei okrężnej (Umgehungsbahn), łączącej Muchobór (Mochbern) - obecnie Gądów z Brochowem (Brockau) oraz stacją zdawczo-odbiorczą portu rzecznego Popowice (Popelwitz), która umożliwiała ominięcie przez pociągi towarowe dworca pasażerskiego we Wrocławiu. Wały towarowej obwodnicy zostały elementem twierdzy Breslau - wyposażone zostały w działa 90 mm oraz blokhauzy artyleryjskie.

Od 11 kwietnia 1896 roku Brockau posiadał własnego naczelnika gminy oraz 7 ławników, którzy zostali przedstawicielami władzy wykonawczej i ustawodawczej na terenie gminy, była to władza niezależna od właściciela brochowskiego majątku (dominium) rodziny Walterów. W okresie tym zamieszkiwały gminę Brockau 673 osoby, w tym 121 na terenie folwarku
(40). Wraz ze wzrostem ludności Brockau zwiększyła się liczba radnych (przedstawicieli wspólnoty) i w 1915 roku  było ich 13 (41).
Na podstawie ksiąg
Standesamt Brockau (urząd stanu cywilnego) w 1903 roku zarejestrowano od 1 kwietnia 298 urodzeń, z tego w Brockau (Brochów) - 183, Groß Tschansch (Księże Wielkie) - 23, Klein Tschansch (Księże Małe) - 66, Dürrgoy (Tarnogaj) -  25 i Klein Sägewitz (Solniki) - 1. W 1905 r. odnotowano 362 urodzenia, 1906 - 359 urodzeń, 1908 - 397 urodzeń, 1909 - 388 urodzeń a w 1911 - 382 urodzenia. Na podstawie ksiąg Standesamt Brockau w 1903 (od kwietnia) odnotowano 195 zgonów, 1907 - 202 zgony, 1910 - 143 zgony a w 1911 - 133 zgony. Natomiast w 1903 roku Standesamt Brockau  odnotował zawarcie 53 małżeństw, 1907 - 69, 1908- 55,1909- 61 a w 1911 - 60 (41a).


Na dzień 1 grudnia  1905 roku na podstawie danych statystycznych - powierzchnia Brockau liczyła 195,5 ha, w którym zamieszkiwało 5487 osób, z tego 2758 mężczyzn, gospodarstw domowych składających się z 2 lub większej ilości osób było 1173. Przewagę jeśli chodzi o wyznanie mieli ewangelicy, których było  3461 natomiast katolików było 2004 ( w tym 38 mówiących po polsku), ponadto było 15 wyznawców innych religii katolickich oraz 7 Żydów (42).
Na dzień 1 stycznia 1940 roku
powierzchnia Brockau liczyła 486,6 ha, w którym zamieszkiwało 8961 osób, gospodarstw domowych było 2800 (43).
Od 1.01.1908 roku gminę Brockau tworzą - wsie Brockau, Groß Tschansch (Księże Wielkie) i Klein Tschansch (Księże Małe) a stan ten uległ zmianie w dniu 1.04.1928 roku, gdy Groß- i Klein Tschansch  zostały włączone do miasta Breslau (44). Widocznym znakiem takiej zmiany terytorialnej jest znajdujący się na skrzyżowaniu ulicy Popielskiego i Brochowskiej słupek wskazujący granice miasta Breslau i gminy Brockau oraz kamień graniczny znaleziony po powodzi w 1997 roku przy ulicy Popielskiego, który aktualnie znajduje się przy siedzibie Towarzystwa Przyjaciół Brochowa przy ulicy Warszawskiej 1 (ocalało kilka takich kamieni na terenie obecnego Wrocławia).


Budynek dworca wraz z dwoma wiatami peronowymi jest zabytkiem wpisanym do rejestru zabytków miasta Wrocławia pod poz. A/2633/430/Wm z dnia 17.02.1984 roku. W listopadzie 2012 roku zakończono remont budynku dworca, wiaty peronowej oraz poczekalni na peronie. Wykonano nową iluminację dworca, podjazd dla niepełnosprawnych oraz zamontowano kamery. Nie wykonano natomiast remontu przejścia podziemnego i drugiej wiaty peronowej. Obecnie pomieszczenia dworca są dostępne dla podróżnych od 6.00 do 22.00, nie otwarto natomiast kasy biletowej. Nad porządkiem w pomieszczeniach dworca czuwa ochrona prywatnej firmy.



Przewodniczącymi rady gminy, naczelnikami gminy lub burmistrzami w  Brockau byli:
- 13.03.1874 roku  - Rittergutsbestizer Walter in Brockau do 1880 roku,
- 03.12.1880 roku  - Gutsbestizer Möcke in Klein Tsansch do 1886 roku,
- 1
902 rok  - Gemeindevosteher (Naczelnik) Dr Alfons Dirschke z Brockau do maja 1912 roku,
- 191
2 rok -  Gemeindevosteher (Naczelnik) Dr Alfred Herrmann z Brockau,
- 1939 rok - Bürgermeister (Wójt) Herrmann Karl z Brockau do 1.06.1939 roku,
(45)
-
1.06.1939 - 3.02.1945 roku - Brunon Kurzbach  - Burmistrz miasta,

Zbudowanie stacji rozrządowej spowodowało, że liczba mieszkańców Brockau zaczęła rosnąć, gdyż jednocześnie wybudowano wiele bloków mieszkalnych na potrzeby pracowników stacji. W 1825 r. w Brockau zamieszkiwało 351 osób(45a), w 1840 - 399 osób(45b), w 1885 - 610 osób(45c), w 1890 roku  520 osób, w 1900 roku - 4691, 1905 - 5487 (5693(45d)), 1920 - 8200,  w 1925 - 8736 (45e), 1928 - 8631, 1933 - 8526, 1939 - 8691(46). W 1992 r. Brochów liczył 5479 mieszkańców(46a).
Największy przyrost ludności nastąpił na przełomie XIX i XX wieku co związane było z powstaniem stacji rozrządowej i napływem nowych pracowników niezbędnych do jej funkcjonowania. W pierwszym okresie dla obsługi stacji rozrządowej zbudowano istniejące do chwili obecnej w czerwone bloki kolejowe przy ulicy Mościckiego.

Wybudowane lub utworzone zostały w Brockau między innymi:

  • budynki mieszkalne czerwone bloki kolejowe przy obecnej ulicy Mościckiego w latach 1895-1897,

  • osiedle przy ulicy Chińskiej i 3 Maja w latach 1896 -1916, w których powstała m.in. apteka (istnieje do chwili obecnej przy ulicy Chińskiej - Apteka Brochowska), które projektował berliński architekt Diesener ( budową domów zajmowało się Brockauer Bau- und Sparverein in Breslau eGmbH, które powstało w 1896 r. - deweloper miał siedzibę zarządu na terenie Brockau wybudowano początkowo 28 domów z 371 mieszkaniami - lata 1896 - 1898, a w latach kolejnych do 1916 r. - 18 domów, łącznie wybudowano 617 mieszkań)(46b),

  • Ratusz - 1908 rok (architektem był E. Denecke z Berlina, rozbudowywany został w 1939 roku o część od strony obecnej ulicy Japońskiej, a w 1946 roku o dodatkowe piętro od tej samej ulicy) znajdował pod numerem 18 przy Bahnhofstrasse. W Ratuszu oprócz władz gminy mieściło się kilka instytucji m.in. posterunek policji, policji budowlanej (baupolizei-stadtbildberatungsstelle - nadzór budowlany) oraz kasa oszczędnościowa. W późniejszym okresie policja zajmowała budynek przy obecnej ulicy Węgierskiej (został rozebrany po wojnie), gdzie obecnie budowane są w parku prywatne domy. Ratusz został w maju 2013 roku przejęty od Urzędu Marszałkowskiego przez Urząd Miasta Wrocławia,

  • szkoła ludowa (1901 rok - była to szkoła przewidziana dla 20 klas), obecnie część szpitala, przed wybudowaniem nowej szkoły ludowej  były dwie szkoły - ewangelicka (istniała od 1778 r.) oraz katolicka (istniała od 1861 r. ponad 30 lat jej dyrektorem, był Theodor Thiel).  Szkoły znajdowały się przy obecnej ulicy Centralnej  nr 27 (ewangelicka budynek jest z 1885 r.) i 30 (katolicka). Przed wybudowaniem kościołów w Brockau jedna z sal lekcyjnych na piętrze szkoły ludowej służyła do odprawiania mszy dla mieszkańców Brockau a także początkowo było tam mieszkanie kuratusa kościoła katolickiego. W budynku szkoły katolickiej od 1908 roku do 1945 roku działalność ambulatoryjną, ochronkę i kursy  muzyczne prowadziły  Elżbietanki ( zakonnice ze Zgromadzenia Sióstr św. Elżbiety)(47), wszystkie budynki istnieją do chwili obecnej. W okresie końcowym II wojny światowej szkoła ludowa przystosowana była do pełnienia funkcji schronu, jednocześnie wzmocniono piwnice budując w ten sposób schrony oraz otoczono budynek betonową koroną, która widoczna jest do chwili obecnej, zachowane rzeźby na ścianach szkoły wskazują m.in. datę jej budowy. Jedyna zamurowana w całości rzeźba od strony obecnej ulicy Biegłej przedstawiała herb Cesarstwa Niemieckiego.

  • od 1908 roku wytyczona została Parkstrasse (obecna ulica Koreańska) przy powstającym osiedlu willowym. Zabudową osiedla zajmowało się Brockauer Einfamilienhausbaugesellschaft (Brochowskie Towarzystwo Budowy Domów Jednorodzinnych).

  • w 1913 roku utworzono oddział Niemieckiego Towarzystwa Miast Ogrodów, w tym też okresie powstało na terenie Brockau - Towarzystwo Upiększania Brochowa, z którego inicjatywy m.in. założono park ludowy, a także utworzono promenadę.

  • szkoła średnia - 1913 rok (architektem był Max Günther z Breslau), budynek nie istnieje, znajdował się na  rogu obecnej ulicy 3 Maja i Koreańskiej (obecnie w miejscu tym postawiono nowe domy), a zaraz po  wojnie  znajdowało się tam biuro NKWD, w którym  Rosjanie przybywający do Prochowa lub odjeżdżający do ZSRR otrzymywali wymagane dokumenty, adres w Brockau Parkstr. 11,

  • remiza straży pożarnej początkowo była przy Feuerwehrstrasse (ulica nie ma swojego odpowiednika w Brochowie, znajdowała się  w miejscu gdzie obecnie jest archiwum szpitala). W latach 1928 - 1933 przy straży pożarnej istnieje sekcja młodzieżowa (Jugendfreuer Wehr) (48), która uległa likwidacji wraz z indoktrynacją młodzieży w ramach Hitlerjugend. Nową remizę w Brockau zbudowano w latach 30-tych ubiegłego wieku  przy Große-Kolonie-Strasse (Chińska 5a) a na jej piętrze była łaźnia, która uległa likwidacji w połowie lat 50-tych, wanny zostały wywiezione do Poznania, w 1999r. remiza została przejęta przez PCK i zorganizowano tam Ośrodek Katastroficzno-Ratunkowy dla południowo-zachodniej Polski. W ośrodku znajdowały się m.in. dwa samochody ciężarowe, stacja uzdatniania wody oraz łódź ratunkowa. Obiekt został wystawiony przez miasto do sprzedaży i obecnie widnieje tablica , że jest to teren prywatny.

  • teatr ludowy (budynek przy obecnej ulicy Chińskiej, po 1945 roku był  początkowo magazynem PKP, gdzie przechowywano obraz Panorama Racławicka, a od połowy lat 50-tych do 1974 roku było tam  kino Sygnał - potem sklep meblowy, większość budynku została wyburzona - obecnie jest na jego miejscu jest parking samochodowy, pozostała jedynie część, gdzie znajdowały się projektory - otwory okienne, przylega do budynku nr 4 przy Chińskiej ), sala kinowa (na obecnej ulicy Semaforowej - budynek nie istnieje, znajdował się przed budynkiem obecnej poczty w kierunku Afgańskiej), hala sportowa (budynek nie istnieje - znajdował się za małym parkiem przy obecnej ulicy Centralnej róg Węgierskiej),

  • kościoły wybudowane w latach 1910-1911 (istnieje obecnie kościół katolicki pod który kamień węgielny został wmurowany  7 sierpnia 1907 r. a dokonał tego Wilhelm Velkel - proboszcz parafii św. Maurycego, ewangelicki uległ zniszczeniu podczas działań wojennych a następnie rozebrany na cegłę dla  odbudowy Warszawy - od 1948 roku Monszajn dyrektor Miejskiego Przedsiębiorstwa Rozbiórkowego, który zmienił  Wrocław a także Brochów w dostawcę cegieł dla Warszawy). Pozostałością po kościele ewangelickim w Brochowie jest budynek plebanii (obecnie część administracyjna i apteka szpitala) znajdujący się na terenie szpitala przy ul. Biegłej - dawna sala gimnastyczna przy nieistniejącej szkole podstawowej nr 37, rzeźbiona rama obrazu z wnęki ołtarzowej  (rama znajduje się w świetlicy środowiskowej), w której był umieszczony obraz śląskiego malarza Paula Linkego przedstawiający scenę rozmowy Jezusa z Samarytanką przy studni Jakuba oraz budynek przy ulicy Semaforowej 9, w którym zamieszkiwał pastor (do 1933 roku budynek stanowił własność ogrodnika Roberta Sterna, potem do 1945 roku należał do parafii ewangelickiej, przez wiele lat był tam żłobek PKP, następnie agencja towarzyska, od 2009 roku firma JaDan, która dokonała renowacji willi oraz wycięła cześć drzew). Kościół ewangelicki ostatecznie został wyburzony w 1955 roku. Chociaż są osoby, które twierdzą, że nastąpiło to na początku lat 60-tych ubiegłego wieku. Na stronie dotyczącej kościoła ewangelickiego znajduje się zdjęcie lotnicze z 1946 r., na  którym widać kościoły brochowskie.  

  • wodociągowa wieża ciśnień (przy obecnej ulicy Warszawskiej, która miała ponad 44 metry wysokości, obecnie ma wysokość 42,85 m) oraz zakład produkcji wody (Am Wasserwerk) oraz uzdatniania wody (Kläranlage) - 1903 rok - przy ulicy Kozielskiej - o fakcie tym informowała wrocławska gazeta Slesische Zeitung w numerze 787 (49) - przepompownia była wykorzystywana jeszcze na początku lat 70-tych ubiegłego wieku a potem budynek rozebrano,  pozostałością po których są  słupy ogrodzenia,  studnie oraz część ściany z budynku uzdatniania wody), sieć wodociągowa (pozyskiwana woda gruntowa pochodziła z plejstocenu, wiercenia dokonała firma z Danzig - Gdańska) (50) i  kanalizacyjna (biologiczna oczyszczalnia mogła przyjmować 120 metrów sześciennych ścieków na dobę, znajdowała się między torami stacji rozrządowej a nowym cmentarzem (51) i do chwili obecnej istnieje budynek wraz z osadnikami za dawnym boiskiem sportowym Semafor, później  wykorzystywana na potrzeby parowozowni, w 1928 roku sieć kanalizacyjna z Brockau został włączona do sieci kanalizacyjnej w Breslau w związku z rozbudową Księza Małego i jego skanalizowaniem,

  • gazownia i zakład energetyczny (nie istnieją, były w okolicach obecnego placu Indyjskiego w kierunku do ulicy Woskowej), adres w Brockau Parkstr. 31 - adres taki figuruje  w książce adresowej z 1916 r., zbudowane w 1898 r. zlikwidowane w latach 20-XX wieku lat, Brockauer Anzeiger w 1904 r. podawał ilość gazu wyprodukowanego w latach 1902-1904 w poszczególnych miesiącach (na przykład za pażdziernik 1902 - 8145 m3 , 1903 - 13312 m3, 1904 - 1613 m3)(51a).

  • strzelnica (nie istnieje znajdowała się na obecnej ulicy Koreańskiej przy Dużym parku zwanym ludowym),

  • basen kąpielowy - odkryty, istnieje do chwili obecnej lecz jest całkowicie zdewastowany, po wojnie basen otwarto w 1947 r., około 1965 roku wyburzono trampolinę jaka znajdowała się na basenie, przez szereg lat był miejscem festynów z okazji organizowanych Dni Brochowa, plany nowego basenu można zobaczyć m.in. w Wiadomościach Brochowskich z 2013 r. oraz na podstronie Archiwalia/Basen.

  • nowa poczta (w nieistniejących budynkach przy ulicy Warszawskiej funkcjonowała w latach 1932 -1945), stara poczta, która zbudowana została w 1908 roku przy ul. Bahnhofstrasse 9 do 1932 roku,  od 1946 roku budynek ten ponownie pełni funkcję poczty (Poczta Polska) przy ulicy Semaforowej 14, pierwsza poczta w Brockau znajdowała się w budynku przy Günterstrasse 1 - zdjęcie budynku, w którym się znajdowała umieszczone jest na podstronie ulicy Pakistańskiej, ponadto od czasu uruchomienia stacji rorządowej w budynku dworca istniała ekspedycja kolejowa, gdzie można było nadać list lub bezpośrednio w wagonie pocztowym zatrzymującego się na stacji pociągu tzw. Bahnposty. Wcześniej w  Brockau (1862 rok) była agenda pocztowa, w której nożna było nadać i odebrać przesyłki określonej wartości i wadze (51b),

  • przy Hatzfeldstrasse (Afgańska) powstała mała stacja benzynowa (Tankstelle) - dystrybutor paliwa,

  • w 1928 roku ścieki z Brockau zostały podłączone do kanalizacji miasta Breslau w miejscu obecnej ulicy Skibińskiego (51c),


Ostatnimi budynkami wielorodzinnymi jakie zostały zbudowane  w połowie lat 30-tych XX wieku to istniejące do chwili obecnej, które znajdują się przy ulicy Mościckiego 2-6, Topolowej oraz obecnej Leonarda da Vinci a obrazuje to fotografia lotnicza z 1930-1932 roku, w latach 1934-1935 zbudowano budynki przy obecnym placu Mongolskim (Adolf Hitler Platz - wcześniej wyburzono stojące tam baraki) oraz  basen kąpielowy przy ulicy Polnej (Feldstr., który w okresie powojennym był dwukrotnie przebudowywany, jego zdewastowane pozostałości istnieją do dzisiaj - jest nieczynny od 2006 roku).  W tym czasie także powstawały także nowe wille przy ulicy Koreańskiej (Parkstrasse) i jej bocznych (m.in.  Am Ahornweg, Rotdornallee czy  Lindenweg) oraz Kirchstrasse (Biegła). W 1938 roku wybudowano jako ostatni w przedwojennym Brockau budynek wielorodzinny przy obecnej ulicy Birmańskiej róg Chińskiej (obecna Birmańska 9), w którym miał siedzibę m.in. oddział Deutsche Banku. W pierwszym okresie po wojnie na I piętrze znajdował się tam magistrat Prochowa przeniesiony potem do dawnego Ratusza (był tam do 1951 r. tj. do czasu włączenia Brochowa do Wrocławia), a następnie przez wiele lat na parterze tego budynku były sklepy: obuwniczy oraz odzieżowy z materiałami.

W Brockau znajdowało się  dziesięć restauracji z najbardziej znanych była Paukera (Deutsch Kaiser przy Hauptstrasse 12), Bauma (Gastwirrtschaft Baum przy Hauptstrasse 1), Schaffta (Gasthof der Genossenschaft przy Grosse Kolonie Strasse 4), czy  Gastwirtschaft „Zur guten Laune" (przy Parkstrasse 1, podawany był też adres Benkwitzer Allee 1, kawiarnie i zajazd. Nazwy lokali w okresie swego istnienia się zmieniały wraz ze zmianami
właścicieli.

Do końca lat 20-tych ubiegłego wieku powstaje zasadnicza zabudowa Brockau przy obecnych ulicach Mościckiego, Japońskiej, Semaforowej, Pakistańskiej, Birmańskiej, Wietnamskiej i Afgańskiej - która prawie całkowicie przestała istnieć w lutym 1945 r. w wyniku nalotu na stację rozrządową oraz walk o zdobycie miasta. W Brockau budynki w tym rejonie stanowiły reprezentacyjną cześć miasta, gdyż znajdowało się tam bardzo wiele sklepów, restauracji i punktów usługowych, których opis można znaleźć w wspomnieniach utrwalonych  przez Richarda Dubila uzupełnionych przez Ingrid Langner-  urodzeni w Brockau
(52).

Powstanie m.in. obecnej ulicy Koreańskiej związane jest z projektem opracowanym w 1908 roku przez Biuro Techniczne Hermanna Maltzera i Theodora Krezua, który dotyczył podwrocławskich gmin i zawierał m.in. plan rozbudowy  Brockau. Plan ten można zobaczyć na podstronie z mapami Brockau.

Jeszcze przed I wojną światową  16 lub 20 marca 1912 roku firma Gleislose Bahn Brockau GmbH (Kolej Bezszynowa Brochów Spółka z o.o.) połączyła Breslau z Brockau linia trolejbusową (53). W artykule opublikowanym w miesięczniku "Świat kolei" nr 9/2013 jest informacja, że 15 marca 1912 roku trolejbus odbył pierwszy kurs wraz z oficjelami m.in. dr Ernst Wichelhaus (starosta ziemskiego powiatu wrocławskiego), dr Alfons Dierschke (naczelnik gminy Brockau), radca rządowy Meyer, radca pocztowy Mende (jako przedstawiciel Wyższej Dyrekcji Poczty) a także dyrektor Dunder - z Gesellsachft Köhlers Bahnpatente - współudziałowiec przedsięwzięcia). W dniu następnym rozpoczęły się regularne kursy trolejbusów, pierwszy wyjechał trolejbus z Wilczego Kąta w kierunku Brockau o godz. 6.00, z Brockau w kierunku odwrotnym o 6.16.(54)
Był to  pierwszy na ziemiach dzisiejszej Polski i w Europie Wschodniej trolejbus (tzw. Bezszynowa Kolej Brochowska), którego długość wynosiła w zależności od źródła 4,3 - 4,4 km.  Linia była obsługiwana przez 4 trolejbusy i 2 przyczepy. Trolejbus, zwany ówcześnie bezszynową kolejką elektryczną, miał 15 miejsc siedzących i 10 stojących. Kolejka bezszynowa korzystała z sieci trakcyjnej podobnej do sieci tramwajowej i zastosowano w niej system odbioru prądu Lloyd-Köhler
(55). Trolejbus poruszał się na następującej trasie - według różnych źródeł od ulicy Krakowskiej (od nieistniejącej zajezdni autobusowej - obecnie jest tam sklep Selgros, inne źródła określają, że trasa rozpoczynała się od Wilczego Kąta - Wolfswinkeler str. ale faktycznie rozpoczynała się przy obecnej ulicy Skibińskiego, gdzie była pętla tramwajowa - dojeżdżał tam tramwaj linii - 5)  przez ulice Opolską (Ofenerstr.), Brochowską (Brockau-Tschanscher Verbindungsweg), nieistniejącym mostem nad torami stacji kolejowej, Mościckiego (Ogrodowa - Gartenstr.), Birmańską (Lieresstr.) do Chińskiej (Große-Kolonie-Str.) (56). Problemy techniczne oraz spadające zainteresowanie tym środkiem lokomocji spowodowały, że  już w 1913 roku (według innych źródeł  w 1914 roku) linię zlikwidowano. Faktyczna likwidacja trolejbusu nastąpiła 1 kwietnia 1914 roku (57).

Zdjęcie przedstawiające brochowski trolejbus z kierowcą z wąsem (znajduje się nad tekstem) zrobione zostało na pętli przy obecnej ulicy Skibińskiego -  widać na nim przy trolejbusie szyny tramwajowe. Zdjęcia związane z końcem trasy trolejbusu w Brockau można zobaczyć na podstronie Wieści brochowskie/ Trolejbus/ Trolejbus brochowski.

Trudny okres I wojny światowej, związany głównie z blokadą morską Niemiec, spowodował, że w całej Rzeszy wdrożono system racjonowania żywności za pomocą kartek. Uprawniały one do zakupu wyznaczonych towarów w ściśle określonych ilościach. Od 25 stycznia 1915 r. początkowo w większych miejscowościach całej Rzeszy w tym m.in w Breslau, wprowadzono kartki na chleb i mąkę. Później reglamentacji podlegały także masło, ziemniaki, mięso czy cukier. W 1916 r. wprowadzono kartki na odzież i bieliznę, a od marca 1917 r. także na węgiel. System kartkowy obowiązywał na terenie Rzeszy jeszcze po zakończeniu wojny do 1920 roku.

W dniu 15 stycznia 1916 roku przez stację w Brockau przejechał pociąg interkontynentalny Balkanzug, którego trasa biegła z Berlina do Konstantynopola. Pociąg kursował dwa razy w tygodniu w jedną stronę i tyle samo w drugą. Ostatni przejazd tego pociągu nastąpił 15 października 1918 r. Więcej informacji na temat tego
pociągu znajduje się na podstronie Artykuły/2015/Balkanzug.

Z Brockau do Breslau w okresie międzywojennym  funkcjonowały wygodne połączenia  komunikacyjne: kolejowe (kursowało kilkanaście pociągów na dobę) oraz autobusowe (od 24 lipca 1927 roku), którego trasa była taka sama jak trolejbusu do dworca kolejowego w Brockau - pote
m jechał tylko wzdłuż Gartenstr. - nie skręcał w Birmańską (Lieresstr.) i dojeżdżał na pętlę koło restauracji Zur Guten Lunen. Autobus kursował co 30 minut od godziny 6.17 (pierwszy kurs z Klein Tschansch - Księże Małe)  do 22.17  (ostatni kurs ) (58), do końca 1944 roku była to linia B (od pierwszej litery miejscowości do której kursował). Trasa autobusu, podobnie jak trolejbusu, zaczynała się przy obecnej ulicy Skibińskiego ( naprzeciwko Parku Wschodniego, która od 2005 r. jest częściowo na terenie Brochowa), gdzie była pętla tramwajowa.

Sprawa ilości połączeń pomiędzy Breslau a Brockau była przedmiotem zapytania nr 849  w Reichstagu w dniu 9 czerwca 1921 r.
(59).




Od 1912  roku (inne źródła  podają rok 1908) działało w Brockau kino przy Bahnhofstrasse nr 7 (Semaforowa), które istniało do lutego 1945 roku, seanse odbywały się początkowo 4 razy w tygodniu a w latach 40-tych 5-7 razy w tygodniu. Właścicielami kina byli m.in. Ella Strumpf, Gustav Knappe a ostatnimi Marta Gossaint (mieszkanka Brockau), Alfons Gießmann (mieszkał w Breslau). Od 1930 roku  w tym samym obiekcie działało drugie kino - seanse 3 razy w tygodniu - właścicielem był Max Kehrer (60). W 1941 roku siedziba kina - Kammer-Lichtspiele - znajduje się na Winkler Allee 3, a właścicielką jest  Marta Gossaint (61). W okresie powojennym na terenie Brochowa w dawnym teatrze ludowym od drugiej połowy lat 50-tych funkcjonowało kino Sygnał, które zostało zlikwidowane w 1978 roku.


W Brockau wydawano dwa dzienniki (Brockauer Anzeiger, Brockauer Zeitung), ukazywały się  3 razy w tygodniu. Gazety były drukowane na miejscu a drukarnia (właściciel Dodeck) znajdowała się przy ulicy Bahnhofstrasse nr 12 ( obecnie Semaforowa 18) - budynek drukarni istnieje do chwili obecnej.
Brockauer Zeitung wydawał od 1901 roku do 1933 roku Ernst Dodeck był również jej redaktorem. Wydawnictwo Dodeck początkowo znajdowało się przy Heydebrandstrasse nr 3 (Wietnamska).
Brokauer Zeitung w latach 1922-1933 był organem prasowym NSDAP w Brockau (62).
Brockauer Zeitung wydawany był od 1901 roku z podtytułem Publikationen der Gemeinde und des Amtsbezirks Brockau, sowie fuer die GemeindenGross - Tschansch u. Klein
-Tschansch, natomiast od roku 1930 gazeta miała podtytuł - Publikations - Organ fuer die Gemeiden Brockau, Gross- und Klein Tschanisch, Kattern, Tsechnitz, Kattern, Tscechnitz, Klettendorf, Krietern, Carlowitz, Rosenthal und Schottwitz. Gazeta wydawana była do 1940 roku.

W budynku drukarni
Ernsta Dodecka po wojnie początkowo był sklep papierniczo-zabawkarski natomiast pierwsze piętro było zamieszkałe, następnie przez wiele lat była tam restauracja Bajka i pijalnia piwa obok niej, potem przez kilka lat budynek stał pusty aż powstała restauracja  Wiejskie jadło, która w listopadzie 2012 roku zmieniła nazwę na Rodeo a w 2013 roku zmieniono nazwę tej restauracji na Noce i dnie. Atrakcją  przy restauracji były 3 małe kozy, które pasły się na podwórku przy oczku wodnym. Obecnie na podwórku prezentowana jest wystawa zdjęć przedwojennego Brochowa (chociaż są też zdjęcia, które nie są związane z Brochowem a przypisane do tej miejscowości) .

W
ydawcą Brockauer Anzeiger był Oskar Seidel, redakcja dziennika mieściła się przy Bahnhofstrasse nr 6 - budynek nie istnieje. Brockauer Anzeiger wydawane było od 1899 roku do 1914 roku. Wydawanie gazety wstrzymano na czas wojny lecz już nie zostało wznowione.


Zapoczątkowane rewolucją listopadową wystąpienia ludności na Dolnym Śląsku trwały od początku 1919 roku. Pod koniec czerwca 1919 roku wystąpili kolejarze z Wrocławia, Brochowa i Oleśnicy, protestując przeciw "reakcyjnej postawie kierownictwa kolei". Na strajkujących skierowano wojsko, a w starciach zginęło 5 osób (63).
W 1922 roku wykonano na terenie stacji rozrządowej w Brockau modernizacji torów oraz kolejowej oczyszczalni ścieków na kwotę ponad 1 mln marek
.
W latach 1923 - 1924 roku wykonano elektryfikację linii kolejowej z Brockau do Arnsdorf (obecne Miłkowice koło Legnicy) gdzie następowało rozdzielenie linii w kierunku Drezna przez Węgliniec oraz na Berlin przez Żagań.
26 października 1924 r. w Strzegomiu członkowie Stahlhelmu zorganizowali "dzień niemiecki" z poświęceniem flag organizacyjnych i doszło tam do zajść z socjaldemokratami (DVNP
- Reichsbanner). Do podobnych stać w tym dniu doszło również w Brockau (64). O zdarzeniach tych informowała gazeta Górnoślązak nr 252 z dnia 30 pażdziernika 1924 r. w niedzielę w przedmieściu Brockau odbyło się poświęcenie pomnika na cześć poległych podczas wielkiej wojny światowej. W uroczystościach tych wziął udział oddział złożony z 300 członków Stahlhelmu. Po uroczystościach wieczorem doszło do starć między członkami Stahlhelmu i członkami Reichsbanner (organizacja skupiała weteranów wojennych o poglądach republikańskich, miała za cel obronę republiki i miała stanowić przeciwwagę z jednej strony dla Stahlhelmu i SA, paramilitarnych oddziałów związanych ze skrajną prawicą nacjonalistyczną), w których około 20 osób odniosło rany w tym kilku ciężkie (64a). Taką samą treść przedstawiona została w Gazecie Robotniczej nr 250 z 30 października 1924 r. (64b). Fotografię z przemarszu Stahlhelmu można zobaczyć na podstronie dot. ulicy Centralnej.
Czasopismo Katolik nr 106 z dnia 24 sierpnia 1929 roku pod tytułem  "Nieszczęście kolejowe w Brockau pod Wrocławiem" informuje o zderzeniu się pociągu osobowego jadącego z Wrocławia na Śląsk. W katastrofie cyt. "Pociąg osobowy zdążający z Wrocławia  na Śląsk zderzył się z wozem motorowym (t. zw. Triebwagen) tak mocno, iż maszyna przebiła prawie na wylot motorówkę, rozbijając ją na drzazgi. Skutki zderzenia jak najfatalniejsze:  jeden szafner ( przyp. autora strony - dawne określenie konduktora) na miejscu zabity, palacz motorówki i 9 pasażerów ciężko rannych a kilkunastu innych mniej rannych" (65). Taką samą treść i zdjęcie przedstawione zostały w gazecie Górnoślązak nr 195 z 25 sierpnia 1924 r. (65a).


15 maja 1936 roku  około godziny 23.00 przez stację Brockau ( wyjechał z Breslau o 22.49) po raz pierwszy przejechał ekspres „Fliegender Schlesier”  (Latający Ślązak) jadący z Berlina do Beuthen (Bytom).Od dnia następnego były to dwa przejazdy. Ekspres ten kursował do rozpoczęcia II Wojny Światowej, gdyż z chwilą rozpoczęcia wojny z Polską zawieszone zostały wszystkie pociągi pośpieszne kursujące w Rzeszy, gdyż przejęte zostały do transportu oficerów. Pociąg ten przystosowany był do jazdy z prędkością maksymalną 160 km/godzinę. Trasę Bytom - Berlin pokonywał ze średnią prędkością 109 km/godzinę. Najszybciej poruszał się na odcinku  Berlin - Wrocław ok. 129 km/godzinę, gdyż nie zatrzymywał się nigdzie po drodze. Postoje ekspresu we Wrocławiu były 3-4 minutowe. Na zdjęciu poniżej przedstawiony jest Latający Ślązak i jego trasa.



"Fliegender Schlesier" przejeżdżał przez Brockau dwukrotnie w ciągu dnia ok 7.00 (przyjeżdżał do Breslau o godzinie 7.05) z Beuthen do Berlina i ok. 23.00 w kierunku odwrotnym. Trasę obsługiwał pociąg o nr  234  wyprodukowany  w zakładach  Linke-Hoffman Werke w Breslau - późniejszy PaFaWag a obecnie Bombardier ( oznaczony był jako SVT 137 234 typu Lipsk - miał początkowo nosić nazwę Breslau, po zakończeniu wojny najprawdopodobniej ten skład  trafił na stan PKP a następnie został przekazany w 1955 roku do NRD w ramach wymiany taboru między tymi państwami) (66).

Od 1 czerwca 1939 roku Brockau  otrzymał  prawa miejskie i był największym miastem powiatu wrocławskiego (67), w którym prawa miejskie posiadały również Kanth (Kąty Wrocławskie) i Zobten  (Sobótka) . Pierwszym burmistrzem Brockau został Brunon Kurzbach. Miasto Brockau a następnie Broków, Prochów  i w końcu Brochów istniało do 1.01.1951 roku -  w tym dniu zostało włączone do Wrocławia a ostatnim burmistrzem był Antoni Szewczyński.

W Brockau znajdowała się jedna z dwóch placówek terenowych Hitlerjugend  na okręg nr 349 Breslau-Land (druga znajdowała się w Hermannsdorf - obecnie Miękinia)
(68).

Na dzień 1.01.1940 r. lokalna organizacja NSPAD w Brockau miałą następującą strukturę:  Brockau Mitte, Brockau Nord oraz  Brockau Süd (69).


Brockau  nazywany był miastem ogrodów. Cytat pochodzi ze wspomnień Richarda Dubil i  Ingrid Langner  „Teraz udamy się na ulicę Dużą Kolonialną (obecnie Chińska) gdzie po lewej stronie położone są liczne ogródki działkowe. Także w innych miejscach napotkamy na z pietyzmem wypielęgnowane ogródki. Z tego to też powodu Brochów zyskało sobie sławę jako miasto ogrodów". Pierwsze klasyczne miasto-ogród, powstało w 1903 roku w Letchworth w Anglii, według idei E. Howarda. Na gruncie niemieckim idea "miast-ogrodów" nabrała nieco odmiennego, od howardowskiego, charakteru ponieważ urbaniści niemieccy podjęli próbę stworzenia raczej ogrodowych przedmieść, mających rozwiązać także problemy przeludnienia wielkich miast. Częstą zasadą stosowaną przez niemieckich architektów było zastępowanie rozległych ogrodów, ukwieconymi balkonami i tarasami lub osiedlowymi parkami. Jednym z pierwszych zrealizowanych przez Ernsta Maya i Herberta Boehma (tylko częściowo) osiedli tego typu, był wrocławski Brochów, przeżywający swój wielki rozkwit od roku 1896, związany z rozwojem kolejnictwa oraz odkryciu tutaj źródeł kwasowych i solankowych
(70).
W Brockau od 1933 - 1935 roku znajdowały się ogrodnictwa należące do Konrada Rumbauma (przy ulicy Polnej - Feldstrasse), Otto Rumbauma ( przy ulicy Centralnej - Hauptstrasse 26 a-c)
które wcześniej należały do Roberta Sterna, Schneidera (przy ulicy Wiaduktowej - Vorwerkstrasse) oraz ogrody Schrebera (przy ulicy Warszawskiej - Winklerallee), ogrodnictwa te funkcjonowały do 1945 roku (71). Początki ogrodnictwa w Brockau tworzyli Reinhold Benscha czy Hermann Grothe. Ogrodnictwo Benscha istniało od 1869 roku a w 1906 roku zostało przejęte przez Sterna ( któty początkowo był pracownikiem Benscha). Ponadto w Brockau była szkółka leśna należąca do Reinholda Benscha a potem Sterna, do której prowadziła ścieżka - Baumschulen Weg (obecna ulica Nepalska). Tereny tej częsci ogrodnictwa zostały zagospodarowane pod zabudowę częsci willowej w rejonie obecnej Koreańskiej. Ogrodnictwa te funkcjonowały do 1945 roku. Robert Stern w latach 30-tych po sprzedaży ogrodnictwa Rumbaumon przeniósł się do Smolca pod Wrocławiem, gdzie wybudował willę oraz założył ogrodnictwo.

Na terenie Brochowa przy ulicy Mościckiego, stacji rozrządowej oraz ulicy Japońskiej do chwili obecnej znajduje się szereg schronów i szczelin przeciwlotniczych, które zostały zbudowane po wydanym 10 października 1940 roku zarządzeniu Adolfa Hitlera, którego celem była m.in. ochrona ludności przed nalotami. Pismem z 17 pażdziernika tego roku Hermann Göring przekazał zarządzenie do realizacji m.in. Ministrowi Przemysłu Zbrojeniowego Rzeszy - dr inż. Fritz Todt, który zginął w lutym 1942 roku w katastrofie lotniczej w Wilamowie koło Kętrzyna. Zarządzenie to nakazywało tworzenie schronów również w budynkach użyteczności publicznej - powstał w Ratuszu (widoczne są otwory wentylacyjne w jednej z piwnic od strony ulicy Japońskiej i podobne od strony podwórka) oraz szkole ludowej (obecnie szpital, gdzie na podwórku szkolnym zbudowano schrony przeciwlotnicze widoczne od strony ulicy Japońskiej, a w samym budynku wzmocniono niektóre piwnice i otoczono go betonową koroną widoczną do chwili obecnej). Natomiast w budynkach na placu Mongolskim do chwili obecnej znajdują się w piwnicach metalowe drzwi prowadzące do utworzonych tam schronów. Podobne schrony w piwnicach znajdowały się przy ulicy Mościckiego 7 -10, 21-22 , 23, 26-27 (gdzie widoczne są do dzisiaj zabudowane okna piwnic, które posiadają metalowe drzwi wejściowe do nich). Brockau ujęty był w wykazie VIII okręgu lotniczego (LGK-Luftgaukommando). Ponadto między Brochowem a Tarnogajem znajduje się bierny kompanijny bunkier piechoty pochodzący z okresu tworzenia twierdzy Breslau w latach 1890 -1901 (jeden z 4 zachowanych tego typu obiektów we Wrocławiu, a jedyny całkowicie przykryty ziemią, zbudowanych było 19 takich schronów we Wrocławiu i okolicy) o którym brak jest informacji o sposobie wykorzystania w okresie II wojny światowej.

W dniu 1 kwietnia 1941 r. otwarto linie kolejową z Brockau do Mochbern (Muchobór) o dłigości 3,3 km  służącą do przewozów pasażerskich.


Podczas II wojny światowej  w Brockau znajdował się fabryczny obóz pracy przymusowej, w którym przebywało około stu Polaków pracujących na kolei. Pomieszczenia obozowe znajdowały się w zdewastowanych warsztatach i magazynach kolejowych. Obóz miał charakter stały i był nadzorowany przez straż kolejową. W obozie panował ostry rygor, odbywały się częste kontrole policji, która szukała śladów działalności sabotażystów (dane z Wikipedii). W obozie tym przebywać miało 100 robotników przymusowych w tym 10 Polaków
(72). Brochów 5506 Obóz pracy  - Reichsbahnlager Brockau. W obozie przebywali Francuzi 1944 rok (73). Przytoczone zostały 3 źródła dotyczące obozu pracy przymusowej w Brockau, gdyż podane w nich dane są różne. Za najbardziej prawdopodobne są dane o tym, że przebywali tam również Polacy a potwierdzeniem tego może być informacja zawarta w Historii Starej Rudnej 1945-2000 Małgorzaty Dańczak, która pisze, że tereny w okolicach Rudnej w 1945 roku zasiedlali m.in. robotnicy przymusowi z Lubeki ... Brockau (74) oraz informacja mieszkańca Opola, którego dziadek przebywał na robotach przymusowych w Brockau w latach 1941-1944.
Na podstawie danych
Sonderausgabe zum Deutschen Kriminalpolizeiblatt w okresie sierpień-listopad 1943 r. w obozie przebywali Rosjanie, Polacy, Francuzi, Holendrzy, Niemcy (76a-d). Z przedstawionych dokumentów wynika, że więźniowie wojenni (Rosjanie - byli uciekinierami z obozów) pracujący w Brockau - 9 listopada 1943 r. wywiezieni zostali do miejscowości Rosenthal b. Pirna (okolice Drezna), gdzie zostali straceni. Część pracujących w obozie w Brockau była skazana za czyny kryminalne, pod pojęciem tym w okresie III Rzeszy były między innymi przestępstwa sabotażu pracowniczego.
Z danych żródłowych wynika, że w 1943 r. w obozie w Brockau przebywał równiez mieszkaniec Brockau Gramer Herbert, który zamieszkiwał przy
Groβe Koloniestraβe 6a.
Baraki te znajdowały się najprawdopodobniej  na terenie obecnych ogródków działkowych przy ulicy Mościckiego na wysokości Bieńkowic. Znajdują się tam jedynie fundamenty i studnia. Drugim możliwym miejscem usytuowania obozu może być niszczejący budynek
za dawnym DG-6, w którym stacjonowała  od połowy lat 60-tych kompania wojsk OTK, która uległa likwidacji w 1989 roku (żołnierze tej jednostki wykonywali prace związane m.in. z naprawą torów na stacji rozrządowej Brochów, a jednostką macierzystą była OTK w Jelczańskich Zakładach Samochodowych).
W Lindenruh (Bieńkowice)  również funkcjonował obóz pracy - źródło jak do -  Reichsbahnlager Brockau po którym nie ma również śladu. Pozostałością go upamiętniającą jest ulica 50 Bohaterów oraz duży głaz narzutowy przy tej ulicy.
W obozie tym przebywała w 1944 r. m.in Krystyna Fedajko, która była sanitariuszką w Powstaniu Warszawskim - na podstronie Dokumenty można zobaczyć kartkę pocztową wysłaną 24 października 1944 r. przez nią do rodziny, na której podaje do siebie adres Lindenruh bei Brockau Barackenlager  Gruppe 24...

W dokumentach dotyczących "czyszczenia" Warthegau m.in gauleitera Arthura Greisera pojawia się natomiast wielokrotnie Brockau koło Gostynina (nazwa faktyczna to Bruckau). Jest to miejscowość Bruczków (Bruckau) w którym w 1940 roku (w pałacu i folwarku) powstał zakład germanizacyjny dla polskich dzieci, który istniał do 1943 roku (w okresie międzywojennym był tam zakład wychowawczy dla sierot). Był to jeden z kilku tego typu zakładów germanizacyjnych w Kraju Warty, z którego wywożono następnie dzieci m.in. do Achern (77-80). Zatem Brockau (Brochów) nie był związany z akcją Lebensbornu i opisy zawarte w książce Mikrokosmos Normana Davisa są błędne ( tego typu pomyłek w książce jest więcej między innymi dotyczące miejscowości Miedzianka koło Jeleniej Góry czy Nemmersdorf koło Gołdapi).  Więcej na temat Lebensbornu można przeczytać na podstronie Wieści Brochowskie - Artykuły.    
     
W 1944 roku przez stację w Brockau  przechodziły przesyłki rakiet dla poligonu Blizna i lotniska Udetfeld, które nadchodziły z miast: Szczecin, Brockau i Drezno. Informacje takie uzyskał wywiad  KG AK Pomorsko Śląskiego - a konkretnie informował  o tym agent Lawina58  w meldunku z 12 VII 1944". Zdobycie informacji dotyczących produkcji ,,V-1" i ,,V-2" było wynikiem żmudnej pracy sieci wywiadowczej KG AK Pomorsko Śląskiego
(81) .
Lotnisko w Udetfeld powstało w 1940 r. na
granicy miejscowości Zendek, Ożarowice i Pyrzowice w woj. śląskim, które istnieje do chwili obecnej.

Ostatnim burmistrzem Brockau był Brunon Kurzbach, który został 4 lutego 1945 roku  rozstrzelany
(82). Powodem było "samowolnie opuszczenie stanowiska" - wywiózł rodzinę do Striegau (Strzegom), gdy 3 lutego powrócił został aresztowany. Rozkaz o rozstrzelaniu Brunona Kurzbacha podpisał gauleiter Karl Hanke. Podobny los spotkał m.in. wiceburmistrza Wrocławia Wolfganga Spirlhagena, burmistrza Kleciny Eugena Pfanda (83).
Burmistrz Brunon Kurzbach zamieszkiwał wraz z rodziną w budynku Ratusza na II piętrze. Znajdujący się w jego mieszkaniu kredens jest obecnie na zakrystii kościoła katolickiego przy ul. Semaforowej natomiast ozdobna rama znajdująca si
ę w świetlicy środowiskowej pochodzi z nieistniejącego kościoła ewangelickiego.

W Brockau przy obecnej ulicy Koreańskiej zamieszkiwał  dr Hans Friedrich (Hans Friedrich w latach 1934 -1945 nadburmistrz Breslau), jako dziecko Joachim Meisner (urodzony w Leśnicy, obecnie kardynał mieszka w Kolonii, który kardynałem został za czasów Jana Pawła II) ponadto przy obecnym placu Indyjskim 4 znany pisarz Paul Keller (pochowany jest na cmentarzu przy ulicy Bujwida we Wrocławiu) willa w której zamieszkiwał nosiła nazwę Dichter Paul Keller. Jak również w latach 1934 - 1944 Schumann Peter, amerykański reżyser, plastyk. Założyciel i kierownik zespołu Bread and Puppet Theatre działającego od 1962 w USA, który wielokrotnie występował w Polsce. Jego wspomnienia o pobycie w Brockau oraz wizycie w Brochowie w  1987 roku znajdują się w książce N. Davisa Mikrokosmos. Schumann w swoich wspomnieniach wskazuje dom przy placu Indyjskim w następujący sposób cyt." W tamtym domu ze spiczastym dachem po drugiej stronie placu mieszkał poeta Kastner. Nie ten słynny Kastner, inny, mało znany. Pewnie był dość kiepskim poetą, ale cała okolica była z niego dumna Był to nasz poeta, choć mało kto go znał osobiście". Schumann w swoich wspomnieniach myli dwóch poetów niemieckich Paula Kellera z Erichem Kästnerem (urodzony 23 lutego 1899 roku  w Dreźnie, zmarł  29 lipca 1974 roku  w Monachium) – niemiecki pisarz, satyryk, krytyk teatralny, autor książek dla dzieci ( źródło Wikipedia).
Ponadto, gdy Schumann się urodził to Paul Keller już nie żył (zmarł w 1933 roku).
Więcej nazw używanych dla określenia poszczególnych willi w Brockau znajdujących się przy Parkstrasse (Koreańska)
i Um Ahornweg znajduje się w części ABC Brochowa.

W dniu 7 października 1944 r. lotnictwo Armii Czerwonej przeprowadziło bombardowanie stacji kolejowych Breslau, w tym stacji rozrządowej w Brockau, która była najważniejszym celem. W wyniku bombardowania śmierć poniosło 69 osób. Był to jedyny atak lotniczy w tym roku dokonany przez lotnictwo Armii Czerwonej (84).


W dniach 18 i 19 stycznia 1945 r. przeprowadzono przez lotnictwo Armii Czerwonej naloty na stacje kolejowe Breslau, których celem była między innymi stacja rozrządowa w Brockau, w wyniku którego zniszczeniu uległ prawdopodobnie most nad torami kolejowymi (wg. innej wersji to sami Niemcy wysadzili most spodziewając się ataku od strony Księża Małego, gdyż obecna ulica Brochowska byłą główną drogą dojazdową do Breslau w tamtym czasie. Za taką wersją przemawiać może również fakt, że w cokołach dawnego mostu zachowały się otwory na założenie ładunków wybuchowych). Bombardowanie przeprowadziła 18 Armia Lotnicza przy pomocy bombowców Ił-4 (85). Zdjęcia zniszczonego Brochowa - rejon ulicy Mościckiego i mostu można zobaczyć  na podstronie ze zdjęciami ulicy Mościckiego. Przeprowadzone bombardowanie oraz walki o samo miasto doprowadziły do ogromnych zniszczeń również w substancji mieszkaniowej. W gruzach legły budynki przy obecnych ulicach Mościckiego, Semaforowej, Japońskiej, Afgańskiej, Birmańskiej, Wietnamskiej, Pakistańskiej, Leonarda da Vinci, Centralnej, Koreańskiej i okolicznych jak również pałac chociaż co do ostatniego obiektu najprawdopodobniej uległ częściowemu zniszczeniu już przy samych działaniach wojennych związanych ze zdobywaniem Brockau.

Walki o Brockau toczyły się od 17 do 19 lutego 1945 roku. Odcinek frontu o długości 19 kilometrów od Klettendorff (Klecina) przez Herzogshufen (Ołtaszyn), Brockau (Brochów) do Steine (Kamieniec Wrocławski) był broniony przez pułki "Kerstena", "Reinkobera" i "Schulza"  z 609 Dywizji Piechoty do Zadań Specjalnych (dowódca generał Siegfrid Ruff) przed nacierającymi pułkami gwardyjskimi Pierwszego Frontu Ukraińskiego - 218 Dywizja Piechoty, walcząca w rejonie Bielany (Bettlern) - Bieńkowice (Lindenruh) i 273 Dywizja Piechoty pod dowództwem pułkownika Dimitrija Sinkina między Brockau (Brochów) a Wasserborn (Radwanice) (86-88). Brockau był broniony przez pułk Schulz (88a). W dniu 17 lutego na cmentarzu przy kościele św. Maurycego pochowano pierwszego poległego w obronie Breslau, który poległ w Brockau, był nim Erich Seega  żołnierz 10 kompanii pułku Schulz z 609 dywizji - odnotował to w swoim pamiętniku Paul Peikert proboszcz tej parafii w sposób następujący: "...rzucono tam przeciw Rosjanom 160 żołnierzy. Ponieważ Rosjanie zbliżali się z 12 czołgami, a ci nie mieli ciężkiej broni, większość z tych 160 ludzi poległa lub została ranna. Z poległych mogli zabrać ciało tylko jednego. Wszystkich pozostałych zabitych i rannych musiano zostawić" (89). Na mapach Breslau, na których Rosjanie zaznaczyli strategiczne punkty miasta stacja rozrządowa w Brockau figuruje pod poz. 13. Więcej na temat walk o Brochów można przeczytać w artykułach zamieszczonych w Wiadomościach Brochowskich na przykład w nr 1(44) z marca 2003 r., który oraz pozostałe został zamieszczone na podstronie - 1945 r.

Przy obecnej ulicy Koreańskiej róg 3 Maja przez dłuższy czas w 1945 roku znajdował się zestrzelony niemiecki samolot oraz stało działo przeciwlotnicze. Zaraz po wojnie w znajdującym się obok budynku dawnej szkoły średniej była siedziba NKWD.

W  okresie walk o Breslau na obecnym placu Indyjskim powstaje cmentarz żołnierzy radzieckich, którzy polegli w walkach o Brochów i jego  okolicach. Poległych żołnierzy radzieckich zwożono na plac i tam chowano. Nie nadążano z pochówkami więc leżące zwłoki były posypywane wapnem. Był to jeden z 8 tego typu cmentarzy budowanych w warunkach polowych na przedmieściach Wrocławia przez pododdziały Armii
Czerwonej. Na cmentarzu  w Brochowie pochowanych było ok. 200 żołnierzy. W latach 1947-1948 cmentarz przy placu Indyjskim  uległ częściowej likwidacji a ostatecznie ekshumowano żołnierzy w 1953 r., zwłoki żołnierzy i podoficerów pochowano we wspólnych mogiłach na cmentarzu między ulicą  Spiską a Działkową - Skowronia Góra, natomiast oficerowie są pochowani na cmentarzu żołnierzy radzieckich przy ul. Karkonoskiej (85).
Na placu Indyjskim w  miejscu, gdzie znajdował się cmentarz żołnierzy radzieckich stoi obecnie obelisk im poświęcony, na którym w języku rosyjskim i polskim jest napis następującej treści ,,Wieczna pamięć żołnierzom Armii Radzieckiej poległym w bojach o wyzwolenia miasta Wrocławia od niemieckich faszystów 1945 r.”
A winno być Armii Czerwonej, gdyż nazwa sił zbrojnych Związku Radzieckiego do 22 lutego 1946 r. to Armia Czerwona - potem była to Armia Radziecka. Odpadający z tylnej strony tynk z obeliska odsłonił również datę 1945.
Na końcu ulicy Koreańskiej na początku parku po lewej stronie ( koniec ulicy Filipińskiej) znajduje się grób -  mieszkańca Iwin (przedwojenna nazwa Oldern) - Blaschke Robert Walter, który miał zostać zastrzelony przez Rosjan, którzy wcześniej zabrali mu krowę, gdy chciał im ją odebrać, wg drugiej wersji miał to zrobić niemiecki patrol wojskowy, gdy nie zatrzymał się do kontroli. Wg rodziny został zastrzelony na polu przez Rosjan w miejscu, gdzie jest krzyż. Zwłoki zostały przez rodzinę ekshumowane i przeniesione na cmentarz w Żernikach. Rodzina Blaschke zamieszkuje do chwili obecnej w Iwinach. Przy ulicy Koreańskiej za ogrodzeniem budynku nr 49 w okresie powojennym były 2 poniemieckie groby, które uległy likwidacji na początku lat 60-tych. Nie można ustalić kto był tam pochowany.
Na terenie Brochowa znajdowały się również groby nn osób przy ulicy Centralnej ( za
nieistniejącymi zabudowania Pepłowskiego - obecnie jest to teren zajmowany przez plac zabawa), do początku lat 60-tych ubiegłego wieku 5 drewnianych krzyży znajdowało się przy płocie  nieistniejącej już przepompowni paliw na stacji rozrządowej (była na wysokości dawnego boiska Semafora za torami), przy ulicy Mościckiego na wysokości mostków znajdowała się samotna mogiła, która uległa likwidacji wraz z poszerzeniem jezdni.

Wraz z przejęciem  miasta przez  polską administrację spolszczono jego nazwę i używano Broków lub urzędową  Prochów. Pierwszym burmistrzem został Józef Piętka. Nazwa Brochów została oficjalnie wprowadzona 19 maja 1946 r. na podstawie Zarządzenia: Ministrów Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z 7 maja 1946 roku o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości.

Początkowo administracja polska (Zarząd Miejski ) znajdowała się w budynku przy obecnej ulicy Birmańskiej 9 (róg Chińskiej). Biura magistratu znajdowały się na I piętrze budynku, natomiast burmistrz Józef Piętka oraz urzędnicy zamieszkiwali na III piętrze tego budynku. Ponadto na II piętrze tego budynku mieszkał  Zbigniew Prażmowski z rodziną, który był zastępcą naczelnika parowozowni a także pastor  z Brockau wraz z dwoma zakonnicami (opuścili Prochów na początku września 1945 roku). Tuż obok w budynku przy obecnej Birmańskiej 6, od wyzwolenia do sierpnia 1945 roku, była siedziba Radzieckiego Komendanta Wojennego Prochowa. Natomiast w dawnym gimnazjum przy ulicy Koreańskiej była siedziba NKWD o czym wspomniano wyżej.

W budynku  przy obecnej ulicy Semaforowej 16 znajdowało się Biuro Likwidacyjne (była to placówka Rejonowego Urzędu Likwidacyjnego), które zajmowało się m.in. zabezpieczaniem, inwentaryzacją, przekazywaniem w dzierżawę bądź najmem lub sprzedażą majątków opuszczonych. Urząd Likwidacyjny utworzony został na mocy dekretu z 8 marca 1946r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich a zlikwidowany w 1948 r. Początkowo był w tym budynku również posterunek Milicji Obywatelskiej, którego pierwszym komendantem był Józef Grzegorzewski, a kolejnym Franciszek Hamerling. W późniejszych latach posterunek Milicji Obywatelskiej został przeniesiony na teren dworca PKP, gdzie istniał, jako Komisariat Kolejowy MO do czasu jego likwidacji. Poczta Polska w Prochowie powstała w 1945 roku a jej naczelnikiem został Stefan Miś - zajmowała ten sam budynek co obecnie.

Od czerwca 1945 roku na terenie Prochowa przy ul. Wrocławskiej (obecny budynek przy ulicy Mościckiego nr 19-21) znajdował się punkt etapowy Państwowego Urzędu Repatriacyjnego (Państwowy Urząd Repatriacyjny - został powołany na mocy dekretu  z 7 października 1944 roku) przez który przechodzili wszyscy repatrianci przybywający transportami kolejowymi do stacji.
Powiązany z działalnością PUR był wydany 14 maja 1945 roku okólnik Pełnomocnika Generalnego Rządu do Pełnomocników Rządu i Wojewodów w sprawie organizacji Komitetów Osiedleńczych, których zadaniem miało być m.in. szybkie i planowe zaludnienie Ziem Zachodnich ( dokument ten można oglądnąć na podstronie Archiwalia/Dokumenty). Kierownikiem PUR w Prochowie (Brochowie) był Szczepan Michalski, a jego zastępcą Zenon Cichoński. W skład PUR wchodziły: magazyn znajdował  się w obecnym bloku nr 19, ambulatorium oraz izba chorych w bloku nr 20, natomiast biura mieściły się w bloku nr 21, ponadto początkowo w budynkach tych zamieszkiwali pracownicy PUR. Przy bloku nr 21 była też w baraku kuchnia, w której wydawano posiłki dla repatriantów. Magazyn wraz z ambulatorium i izbą chorych z czasem zostały przekształcone w Punkt Informacyjno-Odżywczy, którego kierownikiem był Franciszek Sochacki. Budynki nr 21 i 22 zostały przygotowane jako schrony dla ludności Brockau - do chwili obecnej widoczne są zamurowane 3 okna piwniczne a drzwi wejściowe do nich są metalowe. W rejonie stacji - od zburzonych mostów aż do Radwanic oraz na peronach - powstało ogromne obozowisko w którym przebywali repatrianci, a jego opis znajduje się we wspomnieniach Bolesława Jędryki ze Stanisławowa (91) i miało liczyć około 10 000 osób (92). Potwierdzeniem tego jest także pismo Kierownika PUR  w Prochowie z dnia 20 lipca 1945 roku do Wójta Gminy Katarzyn (obecnie Święta Katarzyna) o żywność dla repatriantów. Ponadto fakt wielkiej ilości repatriantów na stacji potwierdzają wspomnienia Andrzeja Żaka, który był I sekretarzem PPR we Wrocławiu i z interwencją w sprawie repatriantów udali się do niego przedstawiciel PUR oraz organizacji PPR z Prochowa (92a) oraz Czesława Rajcy (92b).  Na podstawie Skorowidza osób osiedlonych w rejonie Inspektoratu Osadnictwa w Prochowie z 1945 r. (93) można ustalić, że w sierpniu 1945 r. w Prochowie zaewidencjonowano 6131 osób repatriantów. Z dokumentów Punktu Etapowego PUR w Prochowie, które znajdują się w Archiwum Państwowym we Wrocławiu, wynika, że rozładowania transportów przybywających do Prochowa dokonywano również na wysokości gazowni. Inspektorat zasiedlał repatriantami następujące gminy Katarzyn (Święta Katarzyna), Żurawin (Żurawina), Gniechowice i Sobótka. Oprócz repatriantów ewidencjonowano również przesiedleńców oraz powracających z Niemiec. W skorowidzu znajdują się przy poszczególnych nazwiskach zapisy z jakich miejscowości przybyli i  do jakich miejscowości ich skierowano celem osiedlenia oraz zapisy o zamieszkiwaniu w wagonach i schronisku PUR (budynek przy ulicy Wileńskiej 10, który wskazany jest na podaniu o zapomogę z 14 lutego 1947 r. jako schronisko PUR  - obecna Leoanrda da Vinci) (94). W późniejszym okresie przez stację w Brochowie przejeżdżały pociągi z repatriantami, których przeznaczeniem były inne punkty etapowe. Sprawozdania z ilości przejeżdżających lub oczekujących na dalszą drogę pociągów można zobaczyć na podstronie Dokumenty. W marcu 1949 r. zlikwidowany został Punkt Informacyjno-Odżywczy w Brochowie (95), a posiadany majątek rozdysponowano m.in 36 kg chleba dla opieki społecznej w Brochowie, 460 kg węgla i 46,50 kg drewna opałowego zostały na potrzeby Punktu Etapowego PUR w Brochowie - opalanie biur, wydano suchy prowiant dla repatriantów m.in 24119 konserw. Z likwidowanego Punktu Informacyjno-Odżywczego w Brochowie przekazano do Punktu Etapowego PUR Psie Pole 2700 kg koksu, 2400 kg drewna oraz 4420 kg węgla. Pozostałe produkty jakie znajdowały się w magazynie przekazane zostały do magazynu Wojewódzkiego Oddziału PUR we Wrocławiu (96). Likwidacji uległ również Punkt Sanitarny (97).
W lipcu 1945 roku każdy pracownik PRU otrzymywał dziennie: 300 gram chleba, 5 gram cukru, 10 gram mąki pszennej, 10 gram kaszy, 5 gram soli i 7 gram kawy.

Z czasem PUR oprócz swojej podstawowej działalności - repatriacja, zajmował się również  dystrybucją darów z UNRRY (Administracja Narodów Zjednoczonych do Spraw Pomocy i Odbudowy istniała w latach 1943 - 1947)
, a w Archiwum Państwowym we Wrocławiu są stosowne wykazy rozdysponowania darów UNRRA przez Punkt Etapowy w Prochowie (Brochowie).  
Rozdziałem darów zajmowały się komisje w skład, których wchodzili m.in. kierownik PUR - Szczepan Michalski, zastępca kierownika PUR - Zenon Cichoński, komendant MO w Brochowie - Franciszek Hamerling, przedstawiciel PPS, przedstawiciel Zarządu Miejskiego ds. zapomóg
doraźnych lub opieki społecznej, przedstawiciel Koła Związku Zawodowego Kolejarzy w Brochowie, przedstawiciel PCK, magazynier PUR oraz  czynnik społeczny reprezentowały osoby spośród repatriantów. Skład poszczególnych komisji przydzielających zapomogi w postaci darów UNRRA był różny i składał się z wyżej wymienionych osób lub przedstawicieli instytucji i repatriantów. Na podstronie Archiwalia/Dokumenty można zapoznać się m.in z protokołami przydziału zapomóg i składami poszczególnych komisji, które rozdzielały zapomogi rzeczowe z UNRRA.
Na terenie Prochowa działało Biuro Informacji i Poszukiwań  Polskiego Czerwonego Krzyża, które zajmowało się m.in. udzielaniem informacji o zaginionych, poszukiwaniami osób zaginionych w czasie wojny. Jednym z najważniejszych zadań PCK tuż po zakończeniu wojny było odnalezienie dzieci polskich odebranych rodzicom w ramach Lebensbornu - więcej informacji o Lebensbornie znajduje się na podstronie Wieści Brochowskie - Artykuły - Lebensborn a Brochów.

Na  dworcu w Brokowie został uruchomiony przez Wydział Sanitarny DOKP we Wrocławiu punkt pierwszej pomocy dla przejeżdżających transportów cywilnych i wojskowych, gdzie przyjmowali chorych felczerzy lub pielęgniarki. Przy punktach tych była możliwość m.in. skorzystania z przegotowanej wody, celem było zmniejszenie szerzenia się chorób zakaźnych wśród repatriantów przebywających na stacjach.
22 września 1945 roku w Brokowie utworzony został przez PKP rejon lekarski. Pierwszą siedzibą tej placówki był obecny budynek przy ulicy Mościckiego 37.
Od listopada 1945 r. Liga Kobiet wspólnie z PPS utworzyła rejony lekarskie na głównych stacjach w tym w Brokowie, których zadanie było udzielanie pomocy medycznej repatriantom. Ponadto na stacji, na okres zimowy, utworzono punkty opieki nad matką i dzieckiem, które obsługiwały pielęgniarki PCK
(97a).

Od 20 czerwca 1945 r. (według innych źródeł 18 czerwca 1945 r. (98) ) przez stację w Prochowie przejechał pierwszy pociąg z Wrocławia Głownego w kierunku Opola. Możliwe to było po usunięciu wysadzonego przez Niemców mostu na torami kolejowymi. Prochów posiadał połączenie kolejowe z Wrocławiem - po uprzątnięciu czterech zwalonych wiaduktów drogowych i uruchomieniu jednego toru na linii Wrocław Główny — Prochów. Do tej pory transport z Prochowa w kierunku Wrocławia i dalej na zachód odbywał się towarową obwodnicą, która była jedyną czynną linią kolejową w węźle wrocławskim.


Od 23 lipca 1945 roku na stacji w Prochowie  na wszystkich szczeblach pełnią służbę polscy i radzieccy pracownicy kolei. Celem było przygotowanie polskiej kadry pracowniczej do przejęcia kolejnictwa przez władze polskie od Rosjan. Trasy koleje czynne nadzorowane były przez wojsko, gdyż priorytetem była obsługa transportów wojskowych. Do Prochowa doprowadzone były szerokie tory kolejowe, którymi wywożono do ZSRR demontowane w ramach reparacji wojennych fabryki i urządzenia oraz sprzęt wojskowy. Skład znajdował się na terenie obecnych ogródków działkowych przy ulicy Mościckiego za drogą do Bieńkowic. Od 1 czerwca 1945 roku zwożono tam m.in. urządzenia z rozbieranej elektrowni w obecnych Siechnicach.
W dniu 20 sierpnia 1945 r. od godz. 18.00 stację prochowską przejęli z rąk rosyjskich polscy kolejarze
(99). Poniżej telegram informujący o tym wydarzeniu (99a) wysłany z Żagania (tam znajdował się sztab marszałka Iwana Koniewa).



Pierwszym polskim zawiadowcą stacji został Józef Terlecki. Pierwszym naczelnikiem parowozowni był Wincenty Śliwa a jego zastępcą Zbigniew Prażmowski. Została wówczas zlikwidowana wojskowa rosyjska kolonia przy ulicy Koreańskiej, Chińskiej i 3 Maja (tzw. etap kolejowy - byli to rosyjscy kolejarze, którzy zajmowali się obsługą ruchu kolejowego i infrastrukturą stacji kolejowej, kolejarzami rosyjskimi było wiele kobiet, które były umundurowane).
Ochroną stacji i całej infrastruktury kolejowej zajmowała się  Straż Kolei Państwowych, której placówka  istniała również w Prochowie a jej pierwszym komendantem był Lucjan Socha
(był on komendatem Komendy   Oddziałowej  S. K. P.   w   Brzegu - zanim nie została przenioesiona do Prochowa) (99b) wg. innych informacji był nim Roman Kamizela ( był on pierwszym komendantem okręgowym od marca 1945 r. w Kluczborku a potem od czerwca we Wrocławiu - od sierpnia komendantem okręgowym Straży Kolei Państwowych został Laskiewicz Józef) (99c). Roman Kamizela był nadal pracownikiem komendy okręgowej Straży Kolei Państwowej we Wrocławiu.

Od maja 1945 r. w  całej Polsce, w tym również w Prochowie, wprowadzony został kartkowy system dystrybucji żywności. Zasady przynawania kartek objaśniała gazeta Pionier z 14 pażdziernika 1945 r. w numerze 43 cyt.
„Do otrzymania kart żywnościowych uprawnieni są: Pracujący i członkowie ich rodzin. Uprawnieni do otrzymania kart żywności są tylko pracujący nierolniczo, pracownicy instytucji i fabryk państwowych i samorządowych, pracownicy zakładów, instytucji, fabryk i organizacji prywatnych o stawkach płac, odpowiadających cenom artykułów reglamentowanych, więc płacom zbliżonym do płac pracowników zakładów instytucji państwowych; osoby wykonujące prace nieposiadające charakteru stałego, a uznane za ważne ze społecznego punktu  widzenia,  np.  praca  literatów,  adwokatów,  pracowników  farmaceutycznych itp..,  członkowie  rodzin  osób  pracujących,  emeryci,  inwalidzi  i  osoby  niepracujące, które  ze  względów  humanitarnych  zasługują  na  zaopatrzenie,  jak  niewolni,  chorzy w  szpitalach,  dzieci  w  żłóbkach,  sierocińcach,  ochronkach  itp.  Za  członków  rodzin uważa  się:  żonę,  dzieci  do  lat  16-tu  włącznie  oraz  uczęszczające  do  szkół  średnich, wyższych do czasu ukończenia szkoły, matkę, jeżeli ma więcej niż 50 lat, lub jeżeli jest niezdolną do pracy, ojca, jeżeli ma więcej niż 60 lat, lub jeśli jest niezdolny do pracy, rodzeństwo do lat 16-tu, jeżeli rodzice nie żyją, są niezdolni do pracy, albo są nieobecni, rodzeństwo niezdolne do pracy i inne osoby małoletnie do lat 16-tu. Niezdolność do pracy   musi   być   stwierdzona   zaświadczeniem   lekarza urzędowego” (100). Więcej o systemie reglamentowania żywności w okresie powojennym można przeczytać na podstronie Artykuły/2016/Kartki żywnościowe 1945-1948.

W dniu 28 sierpnia 1945 roku cech piekarzy we Wrocławiu przeprowadził zbiórke pieniężna na rzecz chorych przebywających w szpitalach oraz repatriantów w schronisku w Brochowie. Zebrano kwotę 6145 zł
(100a), dwa dni pózniej z inicjatywy Wojewódzkiego Urzędu Informacji i Propagandy 42 osoby wzięły udział w czynie społecznym tzw. niedzielniku, porządkując 11 domów przeznaczonych dla punktu etapowego w Brochowie (100b). W domach tych od 12 września 1945 roku uruchomione zostało schronisko dla 1200 przesiedleńców z kresów wschodnich. Pozwoliło ono częściowo rozwiązać problem oczekiwania repatriantów na dalszą podróż pod gołym niebem, z tym, że w pierwszym okresie nie posiadało ono wyposażenia (100c).

W dniu 14 kwietnia 1946 r. zołnierze radzieccy na stacji kolejowej obrabowali wagon z pszenicą, a 16 sierpnia 1946 roku Zarząd Miejski w Brochowie doniósł ( do Wydziału Społeczno-Politycznego Urzędu Wojewódzkiego we Wrocławiu), że żołnierze Armii Czerwonej zakwaterowani  w nieczynnej fabryce (chodzi o tzw Kapuściarnię znajdującą się na Księżu Małym) ścieli 7 słupów od przewodów elektrycznych. Na skutek podjętej interwencji ścinanie słupów na pewien czas ustało, natomiast w listopadzie ścięto dalszych 6 słupów (101).  
W styczniu 1946 r. na terenie Prochowa doszło do zabójstwa dwóch kolejarzy o czym donosiła prasa wrocławska, wymieniając okolice wiaduktów kolejowych jako miejsce szczególnie niebezpieczne. Szerzący się bandytyzm miał być przyczyną rezygnacji z pracy przez kolejarzy
(102).
W dniu 9 pażdziernika 1946 r. na konferencji poświeconej bezpieczeństwu we Wrocławiu mówiono o stałych napadach na ludność i kradzieżach kononywanych przez żołnierzy radzieckich na Brochowie
(102a).

Na Dolnym Śląsku „Caritas” powstaje w październiku 1945 r., kiedy to administrator apostolski ksiądz infułat Karol Milik powołał związek „Caritas”. Jego działalność rozpoczyna się od rozdzielania darów na stacji kolejowej w Prochowie dla tysięcy repatriantów (103).
Pobyt księdza Karola Milika w dniu 1 września 1945 roku, który po otrzymaniu nominacji Administratora Apostolskiego na Dolny Śląsk, udał się do repatriantów w Prochowie (Brockau) opisał „Gość Niedzielny” z dnia 30 września 1945 roku wydawany w Katowicach informując o  rozmowach i słowach pokrzepienia dla repatriantów oraz rozdaniu 60 kg chleba, 13 kg miodu, 6 kg cukru i kilkunastu kilogramów innych wiktuałów
(104).


Po zlikwidowaniu we wrześniu 1945 roku radzieckiej komendantury na Brochowie żołnierze Armii Czerwonej nieustannie rabowali mienie obywateli przybyłych w transportach ale także już tam mieszkających. O faktach tych w dniu 15 pażdziernika 1945 roku informował Pełnomocnik Rządu na Dolny Śląsk do komendanta Wojska Polskiego (104a).



Początki sportu na terenie Prochowa (Broków - nazwa używana przez mieszkańców) to  1945 roku, gdy powstaje Kolejowy Klub Sportowy "Prochów" z sekcją bokserską. Bokserzy z Prochowa w dniu 3 marca 1946 roku uczestniczyli  we Wrocławiu w sali Teatru Ludowego w pierwszych zawodach bokserskich jakie odbyły się w tym mieście, które były jednocześnie eliminacjami do kadry okręgu (105).

W listopadzie 1945 roku powstaje drużyna piłkarska Semafora Prochów, która została zgłoszona do rozgrywek o wejście do klasy „A” w kwietniu tego roku. Semafor Prochów znalazł się w I grupie ( były IV grupy) a rozgrywki zaczęły się od maja. Pionierami działalności sportowej w Prochowie (Brokowie) byli  Wincenty Śliwa, Wiktor Ilnicki, Józef Karaś oraz Antoni Sternak, którzy byli założycielami klubu sportowego Semafor, który istnieje do chwili obecnej - klub był jednym z 14 klubów kolejarzy na Dolnym Śląsku. W tym czasie głównym klubem kolejarzy był Kolejowy Klub Sportowy Odra we Wrocławiu, który działał przy DOKP.  Zdjęcia powyżej przedstawiają drużynę piłkarską KKS w 1945 roku.

Dnia 21 lipca 1946 roku  na stację w Brochowie wjechał pociąg ze Lwowa wiozący część zbiorów Ossolineum, płótna Panoramy Racławickiej, 484 skrzynie, w których było około 35 tysięcy starodruków i 7 tysięcy rękopisów, a także pomnik Aleksandra Fredry. Jednym z oczekujących na przyjazd pociągu był dr Antoni Knot  dyrektor Biblioteki Uniwersytetu  we  Wrocławiu   (późniejszy długoletni dyrektor naczelny Zakładu Narodowego im. Ossolińskich - zakład powstał w 1947 r.) (105a). Płótno Panoramy Racławickiej zostało złożone w budynku dawnego teatru ludowego przy ulicy Lwowskiej (obecnie Chińska od 31.12.1959 roku - późniejsze kino Sygnał), który pełnił w tym czasie funkcję magazynu należącego do PKP. Przyjął obraz ówczesny kierownik ekspedycji kolejowej w Brochowie - Józef  Karaś, który przekazał ją po dwóch latach generałowi Stanisławowi Popławskiemu Dowódcy IV Okręgu Wojskowego (Śląski  Okręg Wojskowy) celem przewiezienia do Wrocławia (106).Przez szereg kolejnych lat obraz był przechowywany w magazynach Muzeum Narodowego a obecnie wystawiany w Rotundzie stanowiącej oddział  Muzeum Narodowego  we Wrocławiu przy ulicy Purkyniego 11.

W latach 1947-1948 następuje częściowa likwidacja cmentarza
żołnierzy Armii Czerwonej znajdującego się przy obecnym placu Indyjskim. Ostatecznie likwidacja cmentarza nastąpiła w 1953 r.

W czerwcu 1945 roku rząd  nakazał usunięcie napisów z budynków, tablic informacyjnych, pełnomocnik dolnośląski polecił wykonać to polecenie do połowy listopada. Wcześniej wydano zakaz publicznego posługiwania się językiem niemieckim Prostą metodą było zamalowywanie lub skuwanie niemieckich napisów (107). Efekty wykonania tego polecenia na terenie Brochowa można zobaczyć na kartuszach dawnej szkoły ludowej - skucia a jeden całkowicie zatynkowany.
Podobny charakter jak usuwanie napisów miała likwidacja pomników i epitafiów niemieckich chociaż rządowy nakaz ich nie obejmował m.in. likwidowano liczne cmentarze, pomniki kultury itd.  

Latem 1946 roku na stację w Brochowie pociągiem pancernym przyjechał marszałek Konstanty Rokossowski, który następnie samochodem udał się do Legnicy bowiem od  29 maja 1945 Rokossowski, wówczas dowódca 2 Frontu Białoruskiego, został głównodowodzącym Północnej Grupy Wojsk Armii Czerwonej z siedzibą w Legnicy. W roku 1949 został ministrem obrony narodowej oraz marszałkiem Polski - o tym zdarzeniu wspominał Zbigniew Riss, który w tym czasie przebywał na stacji - był pracownikiem kolei.

W styczniu 1947 roku zostaje zamontowana część brakującego mostu nad torami stacji (przejście od obecnych ulic Mościckiego do Brochowskiej), która znajduje się tam do chwili obecnej. Most ten znajdował się pierwotnie na stacji rozrządowej na wysokości Bieńkowic - łączył torowiska Franek i Adam, gdzie był dyżurny ruchu stacji rozrządowej. Po rozebraniu most został przeniesiony na aktualne miejsce i użytkowany jest do chwili obecnej.
Zdjęcia lotnicze Brochowa w 1946 roku znajdują się  na podstronie dotyczącej ulicy Mościckiego - gdzie można zobaczyć między innymi wypalone budynki w rejonie ulicy Mościckiego i Semaforowej, niezniszczony budynek dworca i b
rakujący most.

W latach 1946-1947
(ostatnie transporty w lutym) nastąpiła repatriacja Niemców z terenu Brochowa, którzy po zbiórce pod ratuszem ruszyli do Wrocławia na Dworzec Świebodzki (Freiburg) skąd wyjeżdżali do Niemiec (108). Na terenie Brochowa nadal pozostawała ludność pochodzenia niemieckiego, która wystąpiła o obywatelstwo polskie lub miała polskie pochodzenie m.in. przy obecnej Mościckiego 16 ( na poddaszu) zamieszkiwały do lat 60-tych ubiegłego wieku dwie kobiety (siostry), z których jedna zginęła na torach stacji rozrządowej podczas zbierania węgla na opał.

W  kwietniu 1947 r.  gazeta "Naprzód Dolnośląski" (dziennik wydawany w latach 1946 -1947 przez Wojewódzki Komitet PPS we Wrocławiu) informowała o ogólnopolskiej akcji pt. Oczyszczamy Polskę z książek niemieckich". Celem akcji było oczyszczenie kraju z pozostałości niemczyzny, a zwłaszcza książek niemieckich, które przekazywane będą do Centrali Odpadków a stamtąd do fabryk papierniczych do przeróbki na papier gazetowy. Akcja ta trwała od 25 kwietnia do 25 maja 1947 r. i najprawdopodobniej  objęła również Brochów, gdyż swoim obszarem działania obejmowała cały kraj
(108a).

W 1947 roku  na teren Brochowa przybywają pierwsi Cyganie (nazywani obecnie Romami), którzy nadal zamieszkują głównie w rejonie ulic Chińska - 3 Maja. Brochowscy Romowie pochodzą głównie z terenów dawnej Galicji - Bergitki Roma. Najbardziej znanym budynkiem zamieszkiwanym przez Cyganów na Brochowie była tzw. Ambasada Cygańska. Był to nieistniejący obecnie budynek przy ulicy Pakistańskiej - na wysokości Biedronki, który znajdował się na obecnie tworzonym skwerze między ulicami Mościckiego a Pakistańską. W budynku tym zamieszkiwały również rodziny polskie (m.in. Pondowie). W budynku tym Henryk Siwak (mieszkał przy ulicy Leonarda da Vinci) zajmujący się rozwożeniem węgla trzymał konia (kobyła nazywana - Liza) inni mieszkańcy trzymali tam barany a nawet świnie. Rozwożeniem węgla po terenie Brochowa zajmowali się również Pepłowski (zamieszkiwał przy ul. Centralnej, gdzie obecnie jest plac zabaw dla dzieci) i Hendzel (zamieszkiwał przy ul. Centralnej 18).

Na terenie Brochowa w czerwcu 1952 r. zamieszkiwało 39 rodzin cygańskich (około 170 osób), którzy przeważnie pracują i zamieszkują wspólnie w blokach z rodzinami polskimi .... o czym informowało sprawozdanie za II kwartał  1952 r. Komisji Porządku Publicznego Miejskiej Rady Narodowej we Wrocławiu
(108b).

Na początku lat 60-tych XX wieku na Brochowie powstaje zespół wokalno taneczny „Bacht” („Szczęście”). Przez prawie 30 lat koncertował w Polsce i za granicą. „Bacht”  wystąpił  również w filmach: „To ja zabiłem”, reż. Stanisław Lenartowicz (1975 r.), „I skrzypce przestały grać”, reż. Aleksander Ramati (1988 r.), „Wiosenne wody”, reż. Jerzy Skolimowski (1989 r.), „Diabły, diabły”, reż. Dorota Kędzierzawska (1991 r.) Zespół zawiesił działalność na początku lat 90-tych ubiegłego wieku. Jego kontynuatorem jest powstałe w 2004 r. stowarzyszenie „Romani Bacht”, którego wieloletnim prezesem jest Józef Mastej.
W listopadzie 2010 roku zakończono Program kompleksowego wsparcia Romów z Brochowa we Wrocławiu w ramach środków Unii Europejskiej. Przy ulicy Chińskiej 5 w oficynie (dawna siedziba ROM -5) znajduje się siedziba Stowarzyszenia
„Romani Bacht” oraz studio nagrań.

W latach 1945 - 1950 odbudowano stację rozrządową oraz częściowo infrastrukturę miasta ( ratusz, kościół, szkoła, budynki mieszkalne) w 1949 roku doprowadzono do Brochowa gaz. Otwarta zostaje w budynku dawnej szkoły Publiczna Szkoła Powszechna w Prochowie - dyrektor Włodzimierz Sajdak, w której pierwszy rok nauki kończył się w 1946 roku. W  kolejnych latach głównym zadaniem było usunięcie gruzów z terenu Brochowa, gdyż jeszcze w 1960 roku i latach późniejszych były gruzy przy obecnych ulicach Pakistańskiej - Afgańskiej - Wietnamskiej - Semaforowej, które były miejscem zabaw dzieci ( właśnie tam zginęli dwaj   9 letni Cyganie - 16 grudnia 1960 roku pochowani są na cmentarzu przy ulicy Brochowskiej). Od sierpnia 2013 r. przy ulicy Pakistańskiej wykonane są wykopy pod rury centralnego ogrzewania dla lokomotywowni Cargo i widoczne są wyraźnie fundamenty niektórych budynków a z jednej z piwnic ( przy ulicy Pakistańskiej) wysypał się do wykopu węgiel.

Około 1946 roku w Brochowie  powstała radiofonia przewodowa, które pozostałości są widoczne do chwili obecnej na ścianach wielu budynków przy ulicy Chińskiej, 3 Maja, Birmańskiej  czy Mościckiego - pojedyncze izolatory na wysokości I piętra na których były druty do przekazywania sygnału radiowego. Radiowęzeł znajdował się przy  Birmańskiej 7, był to parterowy budynek stojący tuż przy chodniku ( nie istnieje wyburzony na początku lat 60-tych ubiegłego wieku) i dzięki przewodom do mieszkań dostarczano audycje radiowe (do odbioru służyły głośniki mające możliwość jedynie regulacji siły głosu tzw. kołchoźniki). Na początku lat 50-tych ubiegłego wieku radiowęzeł został przeniesiony do budynku poczty przy ulicy Semaforowej i pod koniec lat 50-tych zlikwidowany, gdy  upowszechniły się radioodbiorniki odbierające fale radiowe. Obsługą radiowęzła zajmowali się Aleksander i Konstanty Waszczyńscy. Mieszkańcy Brochowa korzystający z tego radiowęzła opłacali na poczcie abonament.
Konstanty Waszczyński zajmował się również instalowaniem nowych linii telefonicznych na terenie Brochowa. Oboje pochowani są na cmentarzu przy ulicy Brochowskiej.


Po niespełna 12 latach Brochów traci prawa miejskie, gdyż  1 stycznia 1951 roku zostaje włączony do Wrocławia stając się osiedlem w dzielnicy Krzyki. Burmistrzem miasta był w tym czasie Antoni Szewczyński.

Włączenie Brochowa do Wrocławia nastąpiło na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z 14 grudnia 1950 r. w sprawie zmiany granic  miast Wałbrzycha i Wrocławia (Dz. U. nr 57, poz. 509).
Wraz z przyłączeniem Brochowa i innych okolicznych miejscowości do miasta Wrocławia przystąpiono do zmiany nazw ulic na włączonych do miasta terenach. Tematem zmian ulic miała się zająć powołana 21 grudnia 1950 roku uchwałą Rady Narodowej miasta Wrocławia Niestała Komisja Nazewnictwa Ulic
(108c).
Na pierwszym swoim posiedzeniu 25 stycznia 1951 roku komisja zatwierdziła projekty nowych nazw ulic na włączonych do Wrocławia terenach. Brochów uważany był za osiedle kolejarskie, zaproponowano zatem nazwy związane z kolejnictwem m.in. Konduktorska, Parowozowa czy plac Kolejowy. Komisja postanowiła pozostawić dotychczasowe nawy ulicy Wileńskiej, Warszawskiej, Piwnicznej oraz Przyjaciół Żołnierzy, a zaproponowane nowe nazwy ulic to: Semaforowa, Zwrotnicza, Maszynistów, Lorowa, Sygnałowa, Kontrolerska, Buforowa, Stacyjna, Przetokowa, Szlak, Kurierska, Kołowa, Osiowa, Pośpieszna, Resorowa, Stephensona, Dróżników, Peronowa i Parowa. W miejsce ulicy Adama Mickiewicza zaproponowano nazwę Ernesta Malinowskiego lecz nazwy tej dla tej ulicy nie uchwalono
(108d), gdyż w późniejszym czasie nadano jej nazwę Leonarda da Vinci.


Od 1952 roku w Brochowie  przy ul Kolejowej 1 (od 22.12.1952 r. Semaforowa - budynek dawnego Ratusza) istniał oddział nr 18 biblioteki miejskiej we Wrocławiu, której kierowniczką była Halina Grygiel. W roku 1954 w księgozbiorze biblioteki znajdowało się  2915 książek a liczba czytelników wynosiła 710 (109). W późniejszym okresie biblioteka została przeniesiona na ulicę Chińską 4 (aktualnie pomieszczenia zajmowane są przez przychodnię lekarską), gdzie mieściła się do 2001 roku (przeniesiona następnie do budynku szkoły podstawowej nr 80 przy ulicy Polnej 4, gdzie znajduje się do chwili obecnej). Od 2000 roku biblioteka jest filią  nr 47 Miejskiej Biblioteki Publicznej. Ponadto od lat 50-tych ubiegłego wieku istniała biblioteka zakładowa przy stacji rozrządowej PKP Brochów.

Od 10 października 1955 roku dzięki MPK we Wrocławiu po 10 latach ponownie na terenie Brochowa zaczęły kursować autobusy komunikacji miejskiej o numerze 114.  Podobnie jak w Brockau pętla autobusu 114 znajdowała się przy ówczesnej ulicy 1 Maja  ( od 31.12.1959 r. obecna ulica Koreańska) róg ulicy M. Fornalskiej (nazwa do 1956 r., potem była to ulica Wolności do 1959 r, a od 31.12.1959 r. do chwili obecnej ulica Chińska). Linia autobusowa 114 do dworca kolejowego przebiegała tą samą trasą co przed wojną  - była to ulica 22 Lipca ( w Brockau była to Gartenstr.) a następnie dalej w kierunku Gazowej i Kawińskiej (dawna ulica Breslauerstr.), gdyż część przedwojennego mostu nie została odbudowana i nie było możliwości poprowadzenia tędy trasy autobusowej. Trasa autobusu kończyła się przy obecnej ulicy Skibińskiego, gdzie znajdowała się pętla tramwajowa i
umożliwiało to przesiadkę na tramwaj (należy dodać, że od 1950 roku obecne Księże Małe miało linie tramwajową). Zatem początek i koniec trasy autobusu 114  był taki sam jak trolejbusu oraz autobusu B (nazwa linii autobusowej pochodziła od pierwszej litery miejscowości do której jeździł).
W września 1959 roku linia 114 została przedłużona do pl. Dzierżyńskiego (obecny plac Dominikański), potem pętla znajdowała się przy ul. Wierzbowej (przy katedrze Marii Magdaleny), w latach 80-tych ubiegłego wieku trasę przedłużono do pl. Czerwonego, a  obecnie kończy się na pl. Dominikańskim.

We wrześniu 1967 roku na skwerze przy zbiegu ulicy Afgańskiej i Pakistańskiej na cokole dawnego pomnika, który był poświęcony zwycięstwom Prus w wojnach z 1864 i 1866 roku oraz prusko-francuskiej z lat 1870-1871  wmurowano tablicę pamiątkową poświęconą poległym kolejarzom węzła brochowskiego. Napis na tablicy jest następujący ,,Kolejarzom poległym na posterunkach pracy w okresie odbudowy węzła PKP Brochów. W roku rozpoczynającym 2-gie tysiąclecie państwa polskiego. Mieszkańcy Brochowa i współtowarzysze pracy”. Zdjęcie pomnika w Brockau znajduje się na stronie ulicy
Afgańskiej.
Drugi pomnik poświęcony był poległym mieszkańcom Brockau w  I Wojny Światowej, który znajdował się między ratuszem a kościołem przy ulicy Semaforowej, został usunięty w czasie powstawania szpitala ginekologicznego w Brochowie. Elementami charakterystycznymi tego pomnika był żołnierski hełm oraz wypisane mosiężnymi literami nazwiska poległych w działaniach wojennych mieszkańców Brockau. Natomiast na cmentarzu przy ulicy Brochowskiej znajduje się głaz narzutowy, który poświęcony jest bohaterom I Wojny Światowej napis na kamieniu brzmi „Den Helden des Weltkrieges 1914-1918”.


Do początków lat 70-tych ubiegłego wieku ceremonie pogrzebowe zmarłych brochowian miały odmienny od obecnego przebieg. W przeddzień pogrzebu zmarłego przewożono do miejsca zamieszkania, gdzie przy trumnie odmawiano modlitwy tzw. czuwanie. Następnie trumna była niesiona do kościoła, gdzie była odprawiana msza święta a po jej zakończeniu trumna była przenoszona na cmentarz przy ulicy Brochowskiej, gdzie następował pochówek związane z tym było powiedzenie "iść za tory". Bardzo często w takiej ceremonii pogrzebowej brała udział orkiestra cygańska jeżeli chodzi o pogrzeby Romów a rodzin pracowników PKP - orkiestra kolejowa. Tradycja ta zanikła wraz z postawieniem kaplicy na cmentarzu.

Do
czerwca 1971 roku w Brochowie były dwie szkoły podstawowe nr 37 (nie istnieje ostatni dzwonek zabrzmiał 25 czerwca 1971 r.) oraz  nr 80, które znajdowały się w budynku dawnej szkoły ludowej przy ulicy Warszawskiej, posiadały odrębne wejścia. Do szkoły nr 80 wejście było od strony ul. Warszawskiej a do 37 od strony ulicy Węgierskiej. W 1960 roku przy ulicy Polnej wybudowano nową szkołą w ramach programu „Tysiąc szkół na tysiąclecie” do której przeniesiono szkołę nr 80. Szkoła nr 37 pozostała w starym budynku a w 1971 roku nastąpiła  jej likwidacja.  Budynek starej szkoły został zaadaptowany na szpital, który został otwarty w maju 1976 roku (110) i nazwany  imieniem Antoniego Falkiewicza. Wchodził w skład ZOZ razem ze szpitalem przy ulicy Glinianej i Traugutta. Pierwszym dyrektorem był Romuald Tuzinkiewicz. W 1994 roku szpital został powiększony o nowo wybudowany  budynek przy ulicy Biegłej. W szpitalu od 2010 roku znajduje się Wrocławska Szkoła Rodzenia. Obecnie trwa remont dawnej plebanii kościoła ewangelickiego - remont apteki i pomieszczeń administracyjnych, jednocześnie trwa remont III piętra, gdzie powstaje oddział geriatryczny - remont zakończony w 2016 r.       

W 1981 roku na ulicy 3 Maja, Krótkiej i Chińskiej oraz stacji rozrządowej kręcono sceny do filmu fabularnego ,,Dreszcze” w reżyserii   Wojciecha Marczewskiego, w których grał m.in. Marek Kondrat. Brochów ze swoją starą zabudową służył na potrzeby filmu, którego akcja toczy się w 1955 roku. Zdjęcia do kilku innych filmów również kręcono na terenie Brochowa np
. Galerianki.
W tym samym roku tj. 1981  PKP przystąpiły do wyburzania starej parowozowni i na jej miejscu powstała nowa istniejąca do chwili obecnej. Zdjęcia z wyburzenia starej parowozowni można zobaczyć na portalu fotopolska.eu
oraz na podstronie dotyczącej stacji rozrządowej. W latach późniejszych wysadzono i rozebrano również jedną z wież ciśnień znajdujących się na stacji rozrządowej - druga istnieje do chwili obecnej.      

W 1996 roku na terenie Brochowa zarejestrowanych było 671 podmiotów gospodarczych, których przedmiotem
działalności były: przemysł (działalność prod.) - 114, budownictwo - 91, handel i usługi - 239, hotele i restauracje - 11, transport - 64, pośrednictwo finansowe - 12, edukacja - 2, ochrona zdrowia i opieka socjalna -20 (110a).

Od 1996 roku wydawana jest gazetka osiedlowa  „Wiadomości Brochowskie”, która ukazuje się obecnie co 2 miesiące. Pierwszy numer redagował Eugeniusza Sobery, numery od 2 do 11  redagowała  Grażyna Balkowska, od 12 do chwili obecnej Teresa Pakuła.
Od stycznia 2000 r. obok nazwy Wiadomości Brochowskie znajduje się herb Brochowa ( z 1939 r.) a inicjatorem jego umieszczenia był Józef Sulka z Towarzystwa Przyjaciół Brochowa. W marcu 2013 roku ukazały się setne Wiadomości Brochowskie. Od czerwca 1993 (po raz pierwszy w 800-lecie  pierwszej pisanej wiadomości o obecnym Brochowie) co roku organizowany jest Festyn Brochowski. Pierwszy Festyn Brochowski odbył się na otwartym powietrzu w okolicach Biedronki. Kolejne organizowano na terenie basenu aż do czasu jego zamknięcia w 2008 roku - miał być remontowany, a jego wizualizację można oglądnąć na podstronie - Archiwalia - Basen . W 2010 roku oddano do użytku  boisko „Orlik” i na jego obiektach organizowane są festyny.  W dniu  6 września 1999 roku powstało Towarzystwo Przyjaciół Brochowa, którego siedziba mieści się w zabytkowej wodociągowej wieży ciśnień mającej 39 metrów wysokości (111). Inicjatorem powstania Towarzystwa Przyjaciół Brochowa był Józef Sulka, który jest wieloletnim prezesem TPB dzięki któremu w dniu 4 czerwca 2001 r. po remoncie otwarto ponownie wodociągową wieże ciśnień. Od sierpnia 2002 r. do kwietnia 2003 r. trwała renowacja płaskorzeźby nad wejściem do wieży ciśnień - prace wykonała Jolanta Marosik.


W lipcu 1997 roku olbrzymia powódź, która nawiedziła m.in. Wrocław w niewielkim stopniu widoczna była na terenie Brochowa. Zalane były jedynie budynki na rogu Mościckiego i Topolowej, Park Brochowski, okolice dworca PKP, pętla autobusowa oraz tereny za stacją rozrządową w kierunku Księża Małego. Z powodu powodzi  od 12 lipca prawie przez  miesiąc mieszkańcy Brochowa pozbawieni byli wody pitnej oraz przez kilka dni prądu. Wodę uzdatniała dla mieszkańców Brochowa jednostka Francuskiej Obrony Cywilnej, która stacjonowała na skrzyżowaniu Mościckiego i Koreńskiej do 5 sierpnia 1997 r. Ucierpiał również cmentarz przy ulicy Brochowskiej. Druga fala powodziowa nie dotarła do Brochowa lecz w wyniku podniesienia się wód gruntowych zalanych zostało wiele piwnic na terenie osiedla. W roku następnym przy ulicy Chmurnej stanęły 74 kontenery dla powodzian, które były darem Urzędu Mieszkalnictwa dla miasta Wrocławia (112). Umieszczenie kontenerów przy obecnej ulicy Irackiej było "niewypałem", gdyż jest to teren podmokły i w kontenerach ogrzewanych elektrycznie była stale duża wilgotność. Zasiedlonych zostało jedynie 39 kontenerów a pozostałe 45 nieużytkowanych przez 2 lata nadawały się jedynie do kasacji. W krótkim czasie liczba zasiedlonych kontenerów zmalała do 4 i ostatecznie "osiedle" zlikwidowano. Na terenie Brochowa pozostały 2 kontenery, które znajdują się na boisku piłkarskim przy ulicy Centralnej i wykorzystywane są jako szatnie.
Większe straty poniósł Brochów w wyniku nawałnicy jaka przeszła nad osiedlem w 2005 roku. Uszkodzeniu uległo wiele dachów na budynkach, dach wodociągowej wieży ciśnień a największe straty były w drzewostanie parku Brochowskiego, które widoczne są do chwili obecnej  postaci wielu pni drzew.


W dniu 10 marca 2001 roku został oddany do eksploatacji trzeci tor między stacją Wrocław Brochów a posterunkiem odgałęźnym Stadion (dokładniej — od km 6,2 — nastawnia WBB do km 13,1 — Stadion podg linii nr 349 Święta Katarzyna — Wrocław Kuźniki). Linia kolejowa na tym odcinku była już w przeszłości (do 1945 roku) czterotorowa. Istniejący nadal szeroki nasyp i wiadukty pod cztery tory ułatwiały blisko 10–letnie prace (z wieloma długimi przestojami) przy odbudowie. Przyspieszenie prac na przełomie 2000 i 2001 roku doprowadziło nie tylko do ułożenia i zelektryfikowania trzeciego toru, wymiany sieci trakcyjnej nad istniejącymi dotąd dwoma torami, ale również do przygotowania podtorza pod brakujący czwarty tor.
Linia ta jest towarową obwodnicą kolejową dla węzła wrocławskiego, łączy stację towarową Wrocław Brochów z liniami wchodzącymi do Wrocławia z kierunków: Legnicy, Głogowa, Wałbrzycha, Leszna, Oleśnicy, Kłodzka i Jelcza Laskowic. Odcinek ten jest jak na razie jedynym wyposażonym w blokadę samoczynną na terenie dawnej Dolnośląskiej DOKP. W przyszłości, po odtworzeniu czwartego toru, planowane jest wykorzystanie zewnętrznych torów dla miejskiego ruchu pasażerskiego
(113).

Rada Miejska Wrocławia uchwaliła w dniu 9 września 2004 roku plan zagospodarowania przestrzennego dla większości obszaru osiedla (Uchwała XXVI/2149/04). W  2009 roku przy ulicy Semaforowej wybudowany został zespół domów wielorodzinnych  „Osiedle Parkowe” w wyniku czego nastąpiło przedłużenie ulicy Semaforowej, przy której w 2012 roku zbudowano kolejne bloki mieszkalne -
Osiedle Granitowe". W  2010  roku – przy ulicy Wileńskiej i Pionierów oraz w 2012 przy ulicy Leonarda da Vinci wybudowano budynki mieszkalne TBS. Jednocześnie powstała nowa ulica - Cedrowa (kiedyś była to ścieżka pomiędzy ogródkami działkowymi) oraz rondo nie posiadające nazwy. Uległy z tego powodu likwidacji istniejące od lat 20-tych ubiegłego wieku ogródki działkowe w rejonie ulic Mościckiego - Syjamskiej - Leonarda da Vinci - Pionierów - Warszawskiej  a Brochów stracił dużą ilość terenów zielonych co jest przeciwnością koncepcji zaplanowanej dla Brockau w 1921 roku przez Ernsta Maya i Herberta Boehma (miasto ogrodów).

W 2010 roku rozpoczęto prace związane z wymianą
części starych rur wodociągowych i kanalizacyjnych na terenie Brochowa. Po zakończeniu prac jakość wody pitnej w Brochowie ulegnie poprawie.

W listopadzie 2012 roku zakończono remont budynku dworca, wiaty peronowej oraz poczekalni na peronie pierwszym. Wykonano nową iluminację dworca, podjazd dla niepełnosprawnych oraz zamontowano nowy zegar na peronie  i kamery.

W 2014 roku ruszyły prace związane z rozbudową szkoły podstawowej nr 80, które mają się zakończyć w maju 2015 r. Wizualizacje nowej szkoły można zobaczyć na stronie www.zurawarchitek.pl.

Od 1 czerwca  do połowy lipca
2014 roku trwał remont oddziału ginekologiczno-położniczego szpitala im. Falkiewicza przy ulicy Warszawskiej. W trakcie remontu wykonano nowe instalacje elektryczne, wodno-kanalizacyjne i wentylację. Wymieniono stare wszystkie kaloryfery i  armaturę sanitarną. W trakcie prac wymieniono stolarkę okienną oraz przystąpiono do cieplenia budynku od strony ulicy Biegłej. W dalszej części prac tworzony jest oddział geriatryczny oraz remontowana jest dawna część kościoła ewangelickiego, gdzie wcześniej mieściły się biura administracji i apteka ( budynek ma być oddany po remoncie do końca grudnia 2014 r.).

Od wiosny 2014 r. rozpoczęto prace remontowe torów w obrębie stacji, które mają zakończyć się do września. W toku prac będą obniżone tory w rejonie dworca pasażerskiego aby ułatwić wsiadanie pasażerom do pociągów m.in po tych pracach będzie znacznie łatwiej wsiąść na stacji do pociągu osobom niepełnosprawnym. W okresie prac PKP uruchomiła komunikacje zastępczą.
Prace związane z wymianą torów w obrębie stacji i dworca wykonuje firma Dolkom Sp. z o.o. z Wrocławia, które związane są z uruchomieniem w grudniu 2014 r. pociągów Pendolino na trasie Wrocław - Warszawa przez Katowice, który pokonywał będzie trasę w 3 godz. 40 minuty. Pierwszy przejazd Pendolino z pasażerami przez Brochów miał miejsce 14 grudnia 2014 r. około godziny 6.22. Kolejny przejazd Pendolino w tym dniu w kierunku Warszawy miał miejsce o godz. 18.56. W między czasie były przejazdy z Warszawy do Wrocławia około godz.16.56, 19.56. Dopuszczalne odchylenie przyjazdu na stacje pośrednie i końcowe to 1 minuta.  W dniach 6, 9 i 12 grudnia 2014 r. przez Brochów przejeżdżało Pendolino z kierunku Warszawy do Wrocławia w ramach jazd próbnych, których godziny przejazdu nie pokrywały się z planowanymi w rozkładzie jazdy.
W dniu 14.12.2014 r. okazało się, że z pięciu zakładanych składów Pendolino z Wrocławia do Warszawy będą tylko dwa i wyjazdy z Wrocławia odbywać się będą o godz. 6.17 i 18.49, z Warszawy również będą tylko dwa kursy (wyjazd 13.20 i 16.20 - po 3 godz. 36 minutach winny przejeżdżać przez Brochów). Składy Pendolino do Warszawy mają określenie Inter City Premium. Pendolino przyjeżdżające do Wrocławia przed godziną 20.00 w dniu następnym rozpoczyna trasę z Wrocławia o godz. 6.17. Rozkład jazdy i czas przejazdu wykazują, że Pendolino będzie jechał ze średnią prędkością 160 km/godz. a więc z taką samą prędkością jak w 1936 roku Latający Ślązak osiągał między Frankfurtem a Żaganiem. Jak zatem widać po ponad 70 latach zbliżyliśmy się z prędkością przejazdu dzięki PKP do kolei niemieckich. Obłożenie pierwszego składu Pendolino z godz. 6.17 z Wrocławia w kierunku Warszawy wynosiło około 50 %. Od początku roku 2015 obłożenie poszczególnych kursów Pendolino są na poziomie 30% i chyba się nie zmienia chociaż PKP likwiduje kursy aby jedynym połączeniem na trasie było Pendolino.
Od 15 lutego 2015 r. o godz. 11.23  przez Brochów przejeżdża kolejny skład Pendolino do Warszawy jako EIC Słowacki.
Zdjęcia związane z pracami remontowymi torowisk można zobaczyć na podstronie "Dworzec".

Pojawiły się na Brochowie obok bocznego wejścia do kościoła dwa krasnale nazywane "roboczo" Brochowskimi Kolejarzami. Zdjęcia ich można zobaczyć na podstronie kościoła. Obecnie na terenie Wrocławia i okolic m.in w Biskupicach Podgórnych (zakład LG) jest ponad 300 krasnali.

Na początku grudnia 2014 r. na terenie stacji rozrządowej powstał jeden z wyższych obiektów na terenie Brochowa - postawiony został maszt telefonii komórkowej - na wysokości ulicy Pionierów.

Na ternie stacji rozrządowej 2 marca 2015 r. około godz. 15.00 doszło najprawdopodobniej do podpalenia trawy a ogień przeniósł się na stare podkłady kolejowe, które składowano po wymianie  torów podczas ich modernizacji w roku ubiegłym. Pożar gaszono ponad 4 godziny. Zdjęcia pożaru można oglądnąć na podstronie stacji rozrządowej - pożar.

W godzinach wieczorowych 19 lipca 2015 roku nad Brochowem przeszła nawałnica powodując straty głownie w drzewostanie osiedla. Zdjęcia Brochowa w dniu następnym można zobaczyć na podstronie Wieści Brochowskie / Artykuły/ Nawałnica 19.07.2015.

Na przełomie lipca i sierpnia 2015 r. Poczta Polska  usunęła z ulicy Mościckiego
skrzynkę pocztową czyli zlikwidowano połowę skrzynek pocztowych w Brochowie, gdyż ostatnia jest przy budynku poczty.

W lutym 2016 r. rozpoczęto prace związane z budową 2 budynków TBS przy ulicy Mościckiego róg Birmańskiej oraz
Pakistańskiej róg Wietnamskiej. Od strony ulicy Pakistańskiej oraz częściowo plac między tą ulicą a Mościckiego zbudowane zostaną podziemne garaże. Zakończenie prac listopad 2017 r. Wygląd zaprojektowanych budynków można zobaczyć na podstronie ulicy Pakistańskiej.

W lipcu 2016 r. rozpoczęto przy ulicy Mościckiego (między ulicami Semaforowa - Syjamska) prace związane z budową budynków mieszkalnych z podziemnymi garażami przez spółkę Dach-Bud. W pierwszej kolejności wycięto brzydkie topole ( posadzone były w 1974 r.). W trakcie prac ziemnych można zobaczyć fundamenty
nieistniejących budynków dawnej Breslauerstr. w Brockau - zdjęcia z prac ziemnych znajdują się na podstronie dotyczącej ulicy Mościckiego. Wizualizację nowych domów można oglądnąć http://www.dachbud.com.pl/moscickiego/galerie lub na stronie ulicy Mościckiego.

Firma Sanbet Development ze
Ślęzy gm. Kobierzyce nabyła działkę budowalną przy ulicy Tatarskiej 9 (między Semaforową a Centralną) i przedstawiła wizualizacje planowanej zabudowy o nazwie - Rezydencja Tatarska. Zbudowane mają być 4 dwupiętrowe budynki. Wizualizacje można zobaczyć na podstronie dotyczącej ulicy Tatarskiej.

We wrześniu 2016 r. przy ulicy Birmańskiej rozpoczęto rozbiórkę kiosków handlowych, w miejscu tym jako pierwszy w latach 60-tych ubiegłego wieku kiosk posiadał Kołos. Planowana jest budowa kolejnych budynków mieszkalnych w tym miejscu przez dewelopera.

W grudniu 2016 r. rozpocznie się nowa inwestycja mieszkaniowa na Brochowie. Artha Dom  zbuduje osiedle „Przyjazny Park” u zbiegu ul. Boiskowej i Alei Róż na którym  powstaną 63 mieszkania.  Inwestycja ma się zakończyć w grudniu 2017 r.

Miasto Wrocław we wrześniu 2016 r. sprzedało deweloperom tereny za ulicą Woskową i Boiskową (Bieńkowice), gdzie ma być niska zabudowa wielorodzinna. Inwestycje realizować mają między innymi Artha Dom oraz i2 Development.

W
październiku 2016 r. działkę pod pawilon handlowy nabyła sieć handlowa  Lidl - działka jest między ulicami Buforową a Konduktorską.

Granice osiedla Brochów przebiegają w sposób następujący: od południa wzdłuż linii kolejowej Wrocław Główny - Kobierzyce, od wschodu wzdłuż linii kolejowej Wrocław Główny - Brzeg oraz ulicami Hajducką i Popielskiego przecinając ulicę Mościckiego do ulicy Ziemniaczanej a od zachodu granicę stanowi ulica Buforowa
, powierzchnia osiedla ma 528 ha (114).


Ostatnia aktualizacja strony:
13.09
.2017 r.

odsłon od 15.10.2013 r.


Zabytki:

  • park i ogród przy dawnym pałacu - obecnie Park Brochowski (1729),

  • budynek dworca kolejowego wraz z dwoma wiatami peronowymi (1896), w listopadzie 2012 roku ukończono rewitalizację  budynku stacji oraz jednego peronu,

  • willa z garażem i ogrodem przy ulicy Warszawskiej 1 (ok. 1907) należąca do doktora Alfreda Kolskyego,

  • wodociągowa wieża ciśnień (1903),

  • kościół parafialny pw. Świętego Jerzego i Podwyższenia Krzyża Swiętego (1911) - kościół, dom kościelnego, brama - łącznik,


Pomnik przyrody:

  • dąb w podwórku przy ulicy Centralnej 26 mający w obwodzie ponad 380 cm, od 30 grudnia 2009 r. jest wpisany na listę pomników przyrody,

  • lipy w Parku Brochowskim w pobliżu nieczynnej fontanny oraz w aleii głównej, w 2005 r. w parku wichura  powaliła najokazalszą lipę,

  • sosna w parku przy ulicy Centralnej / Węgierskiej, najprawdopodobniej ktoś sam oznakował przedmiotowe drzewo jako pomnik przyrody,


Budynki i budowle:

  • zabudowania folwarku brochowskiego (spichlerz i tzw. „ekonomówka” z końca 1865 r.) przy ulicy Centralnej 32, w ramach rewitalizacji powstał tam hotel i restauracja,

  • dawna szkoła katolicka (ok. 1865) przy Centralnej 30,

  • dawna szkoła ewangelicka przy Centralnej 27,

  • basen odkryty (1936) przy ulicy Polnej, popadł w całkowitą ruinę,

  • szpital przy ul. Biegłej (budynek dawnej szkoły z 1901 roku oraz dawnej plebanii kościoła ewangelickiego z 1911 roku),

  • budynki ogrodnictwa Benscha przy Centralnej 26 a-c,

  • kolejowe „czerwone” przy ulicy Mościckiego (1895-1897),

  • budynek dawnej szkoły ludowej (1901); obecnie część szpitala im.Falkiewicza,

  • dawny Ratusz (1908) przy ulicy Semaforowej 5,

  • wieża ciśnień na stacji rozrządowej przy ulicy Mościckiego (były dwie, jedną wyburzono na początku lat 80-tych ubiegłego wieku),

  • willa przy placu Indyjskim 4, w której zamieszkiwał poeta Paul Keller,

  • zabudowa Dużej i Małej Kolonii budowane na zlecenie Brochowskiego Towarzystwa Mieszkaniowego przy ulicach Chińskiej, 3 Maja i Krótkiej (1896 -1912),

  • zabudowania stacji rozrządowej,

  • osiedle willowe przy ulicy Koreańskiej (początki zabudowy 1904–1914),

  • willa Roberta Sterna przy obecnej Semaforowej 9 z 1907 roku,

  • cztery słupy kratownicowe przy ulicach Koreańskiej róg Chińskiej oraz Woskowej, Birmańskiej róg Chińskiej, Mościckiego róg Semaforowej,

  • schrony przeciwlotnicze na Mościckiego przy torach oraz w piwnicach budynków nr 7-10, 20-21, 23-27, plac Mongolski - piwnice, Japońskiej (na terenie szpitala), w dawnej szkole ludowej, w Ratuszu, oraz terenach stacji z lat 1942-44,

  • plac przed kościołem, odnowiony dwuramienny semafor kształtowy, pochodzący z 1927 roku,

  • kamień graniczny z 1928 roku określający granice Wrocławia i wrocławskiego powiatu ziemskiego, przy wodociągowej wieży ciśnień


Miejsca pamięci:

  • pomnik poległych kolejarzy węzła PKP Wrocław-Brochów skwer przy ulicy Pakistańskiej i Afgańskiej (dawny pomnik poświęcony zwycięstwom Prus w wojnach z 1864, 1866 i 1870-1871),

  • obelisk żołnierzy radzieckich, poległych w 1945 roku w walkach o Brochów i okolice, w miejscu gdzie był ich cmentarz - plac Indyjski,

  • głaz narzutowy Friesena z 1903 roku (boisko przy ulicy Wiaduktowej) dla - Friedricha Ludwiga Jahn`a – zwanego ojcem gimnastyki, który był inicjatorem niemieckiego ruchu gimnastycznego,

  • głaz narzutowy na cmentarzu parafialnym przy ulicy Brochowskiej poświęcony bohaterom I Wojny Światowej,



                               

 
Wróć do spisu treści | Wróć do menu głównego