Carl Schidewan w Brockau - Brochów na przestrzeni wieków

Idź do spisu treści

Menu główne:

Carl Schidewan w Brockau

Wieści Brochowskie > Artykuły > 2014

Carl Schirdewan w Brockau


Nazwa Carl Schirdewan w Brockau związana była z restauracją przy ulicy Breslauerstr. 2 znajdowała się w budynku naprzeciw  dworca kolejowego, gdzie jednocześnie znajdowała się filia zakładu i produkowano tam likier. Restauracja należała do znanej w Niemczech wytwórni zajmującej się produkcją likierów i wódek. Na przedstawionej niżej widokówce po prawej stronie widać na budynku napis Carl Schirdewan Breslau Brockau...



Założycielem firmy był Carl Schirdewan. Z dokumentów reklamowych wynika, że od 1707 roku zajmowali się destylacją alkoholi, a likieru najprawdopodobniej od 1762 roku (postać z kieliszkiem na popielniczkach, drukach reklamowych). Produkcja likieru z Schirdewanami związana jest z rokiem 1900, gdy nabyli oni wytwórnię likieru Mondura, Rettib, Kumbucca - znajdowała się przy Sternstr.42 (obecna ulica Sienkiewicza). Nabycie wytwórni likeru związane było z braćmi Adolfem i Georgem Schirdewanami, którzy na początku XX wieku zarządzali rodzinnym biznesem. Oprócz alkoholi (wódka, likier, piwo) Schirdewanowie zajmowali się produkcją lub byli dystrubutorami soków owocowych, warzyw i owoców, wody mineralnej. W wykazie firm działających przy Klosterstrasse Schirdewanowie figurują pod następującymi nazwami:

Schirdewan, Carl Kornbranntweinbrennerei Klosterstr. 102/104
Schirdewan, Carl Liqueurfabrik Klosterstr. 104
Schirdewan, Carl Gegründet 1762 Branntwein-Brennerei Klosterstr. 102/104

W latach 20  ubiegłego wieku firma jest spółką i w nazwie pojawia się skrót  AG ( w krajach niemieckojęzycznych - Aktiengesellschaft   spółka akcyjna), była to firma rodzinna Schirdewanów. Od początku lat 30-tych ubiegłego wieku prezesem zarządu był Georg Wilhelm Schirdewan, który był większościowym udziałowcem spółki. Ulrich Schirdewan (urodził się w 1907 roku w Wałbrzychu a zmarł w 1959 roku w Lipsku) był dyrektorem zarządzającym spółek należących do Schirdewanów i odpowiedzialny za reklamę od 1932 do 1945 roku. W tym okresie Carl Schirdewan AG posiadała w Breslau dwa zakłady produkcyjne - jeden przy obecnej  ulicy Traugutta 102-104 (zabudowania istnieją do chwili obecnej w bardzo złym stanie technicznym - zdjęcie z 2012 r. , część z nich wyburzono - lata 90-te ubiegłgo wieku- znajdujące się po lewej stronie na starym zdjęciu a pozostałe najprawdopodobnie w najbliśzym czasie zostaną również rozebrane) w którym produkowano likier i wódkę,


     

a drugi w Brockau oraz kilkanaście lokali gastronomicznych w Breslau m.in przy Friedrich Wilhelmstr. 45 (obecna ulica Legnicka), Schmiedebrücke 49 (obecna ulica Kużnicza - na widokówce z 1940 r. przedstawiającej wnętrze lokalu podany jest adres Schmiedebrücke 54 a jego nazwa - Einst und Heut ), Blücherplatz 11(obecnie plac Solny) czy Neudorfstr. 68 (obecnie ulica Komandorska) i okolicy w tym w Brockau. Na zdjęciu poniżej ulica  Klosterstr. 102-104 (obecnie Traugutta) wraz z lokalami gastronomicznym należącym do Schirdewanów, które były po lewej i prawej stronie bramy wjazdowej do zakładu produkcyjnego. Ponadto na zdjęciu poniżej samochód firmowy Schirdewanów (widoczne na samochodzie namalowane postacie kelnera, które pojawiają się na innych przedmiotach związanych z firmą)


  


      

W roku 1817 August Schirdewan nabywa nieruchomość przy Klosterstr. 102-104, gdzie kilkdziesiąt lat pózniej powstaje zakład produkcyjny.  Budynki produkcyjne, stajnie i wozownie zamknięte w czworobok (lewe skrzydło zostało wyburzone w latach 90 ubiegłego wieku), wzniesione zostały według projektu mistrza murarskiego B. Steckla w 1865 roku. Zabudowa fabryki Schirdewana  związana była z rozwojem Przedmieścia Oławskiego, które było „zapleczem” przemysłowym miasta Breslau.
Pełna nazwa firmy używana m.in. na drukach reklamowych brzmiała: Carl Schirdewan Aktiengesellschaft, Kornbrennerei, Likörfabrik, Weingrosshandlung co można zobaczyć na zamieszczonym niżej druku reklamowym z 1927 roku. Firma produkowała w Breslau likiery: Mondura, Rettib, Kumbucca znane nie tylko we Wrocławiu a także wódki o nazwach nawiązujących do miejsca produkcji:
Breslauer Kloster Korn, Breslauer Weizen Korn. W wolnym tłumaczeniu nazwy te to: Wrocławska Żytnia Klasztorna  ( zapewne nawiązanie do ulicy na której znajdowała się fabryka Klosterstr. - Kościelna), druga z nazw to Wrocławska Pszeniczna ( w tym wypadku nazwa nawiązywała do produktu używanego do destylacji alkoholu)







Reklama firmy Schirdewanów z motywami Breslau i chakterystycznym motywem kelnera.

Poniżej znajdują się zdjęcia popielniczek jakie były w lokalach Schirdewana, które różnią się wyglądem oraz zatyczka na butelkę, na których są daty 1707 i 1762. Popielniczki - porcelanowe wyprodukowane były w  Fabryce Porcelany Franza Prause Niedersalzbrunn ( Szczawienko), gdzie było wiele zakładów tego typu.

        


     


Napisy na bokach popielniczki nawiązują do produktów używanych do destylacji alkoholi przez firmę Schirdewan - korn - ziarno, roggen żyto, weizen pszenica.

        


      




          



Powyższa reklama firmy Carl Schirdewan AG zawiera kilka informacji o firmie oraz jego produkcie. Na dole są wymienione daty 1707 – 1932 – i informacja o 225 latach destylarni, że jest to produkt niemiecki  a także że zmniejszono zawartość alkoholu ze względu na wojnę. Była ona zatem z  lat 1939-45. Obok na druku reklamowym wystawionym w styczniu 1947 r. w Lipsku będącym świadectwem dla Urlicha Schirdewana zauważyć można w prawym górnym rogu butelkę w jakiej sprzedawane były prez tą firmę likiery. Obok wymienionej reklamy widoczna jest oryginalna butelka w jakiej sprzedawana była wódka Kloster-Korn.

   
Etykieta z likieru anasowego (
1932 r.) oraz wiśniowego (1937 r.)  produkowanych przez Schirdewana.
Z etykiet wynika, że likier ananasowy produkowany był od 1707 roku, wiśniowy od 1762 r.


Wg książki Marka Krajewskiego "Dżuma w mieście Breslau" Schirdewanowie mieszkali przy Klosterstraße i ich dom chciał okraść drobny złodziejaszek Priessl, jeden z bohaterów powieści,
chyba chodziło o mieszkanie a nie dom, gdyż siedzibą Schirdewanów była miejscowość Prisselwitz – Przecławice koło Żórawiny (na zdjęciu niżej, wykonanym przez Hugo Schirdewana datowanym na 1900 rok), gdzie mieli swój pałac już od połowy XVIII wieku. Ponadto Schirdewanowie byli właścicielami pałacu w Pęgowie ( Hennigsdorf) zbudowanego w 1907 roku, który był początkowo własnością Caesara Sachsa, który istnieje do chwili obecnej lecz popada w ruinę. Natomiast wg. książki adresowej Breslau z 1941 roku Georg Wilhelm zamieszkiwał przy  Güntherstraße 26 (obecna ulica Saperów), natomiast Ulrich Schirdewan zamieszkiwał przy Palmstraße 37 (obecna ulica Kniaziewicza) a jedynie Hedwig Schirdewan ( była żoną Adolfa Schirdewana) mieszkała przy Klosterstraße 104 na I piętrze. Zdjęcia poniżej przedstawiają Adolfa Schirdewana na polowaniu oraz prezent jaki otrzymał od żony.

    


Schirdewanowie opuścili Wrocław w 1945 roku i przenieśli się do Lipska
o czym można dowiedzieć się ze strony www.breslau-wroclaw.de /wb/pages/sammlungen/historische-fotos/urlich-schirdewan.php, gdzie jest równiez wiele zdjęc rodzinnych Schirdewanów w tym przedstawione wyżej świadectwo oraz zdjęcia pałacu w Pęgowie.
Cały majątek Schirdewanów przy ulicy Tarugutta początkowo zagospodarowali gorzelnicy ze Lwowa, którzy uruchomili tam produkcję alkoholu a zakład nosił nazwę "Gorzelnia Rektyfikacja Wytwórnia Wódek". W 1948 roku  majątkek Schirdewanów przejął skab państwa i cała linia technologiczna z ulicy Traugutta została przeniesiona na ulicę Monopolową stając się własnością Państwowego Monopolu Spirytusowego.


     

            

    



Tekst : Henryk Lochdański, Brochów - Pęgów, czerwiec - grudzień 2014 r.,
aktualizacje: maj 2015 r., sierpień 2015 r., wrzesień 2015r., pażdziernik 2015 r. listopad 2016 r. luty 2017 r.


Źródła do strony:
1. Fotopolska.eu,
2. Breslauer adressbuch 1916,
3. Breslauer adressbuch 1941,                                                                                                                                             
4. www. antyczek.pl
5. www.alegro.pl .
6. www.swistak.pl,
7. www.breslau-wroclaw.de/wb/pages/sammlungen/historische-fotos/urlich-schirdewan.php
8. Krajewski Marek, Dżuma w mieście Breslau, Wrocław 2007.
9. Zdjęcia pałacu w Pęgowie - autor strony.
10. ebay.de - zdjęcie lokalu i reklamy z ratuszem
11. ebay.de - reklama firmowa i butelka.
12. ebay.de - naklejki firmowe likieru ananasowego i wiśniowego.





 
Wróć do spisu treści | Wróć do menu głównego