Notgeldy z Brockau - Brochów na przestrzeni wieków

Idź do spisu treści

Menu główne:

Notgeldy z Brockau

Wieści Brochowskie > Artykuły > 2015

Papierowy pieniądz zastępczy w Brockau



Okres I Wojny Światowej i związane z tym trudności w wielu dziedzinach życia spowodowało wprowadzenie reglamentacji m.in. żywności. oraz pojawił się pieniądz zastępczy (notgeld), którego emitentami były urzędy oraz różnego rodzaju firmy np. elektrownie, gazownie, browary czyniąc to bez stosownych zezwoleń państwa.
Pieniądz zastępczy przyjął nazwę notgeld, czyli w dosłownym tłumaczeniu  - pieniądz na czas potrzeby.
Od  8 maja 1917 roku zaczęło obowiązywać zarządzenie ministra ds. handlu i przemysłu Rzeszy, które  dopuszczało możliwość wprowadzenia do obiegu prowizorycznych pieniędzy po uprzednim uzyskaniu zezwolenia państwowego oraz ustanowieniu zabezpieczenia w wysokości wypuszczonych bonów w postaci zablokowanych zasobów bankowych lub papierów wartościowych, które należało  zdeponować w Banku Rzeszy.


Pod koniec 1921 roku doszło w Rzeszy do sytuacji, w której postępująca dewaluacja utrudniała regulowanie należności o końcówkach w małych nominałach fenigowych. Wpływ na taki stan rzeczy miało masowe gromadzenie przez obywateli z powodu wysokiej ceny miedzi, drobnych monet z brązu (których wartość jako złomu była wyższa od ich wartości nominalnej), a także zaprzestanie po 1918 roku ich produkcji w niemieckich mennicach. W transakcjach handlowych przyjęto zasadę zaokrąglania cen do 5 fenigów w dół i 10 fenigów w górę.
Oprócz bonów papierowych (notgeldów) wydawanych przez urzędy, instytucje i prywatne firmy funkcjonowały różnego rodzaju żetony monetarne (piwne, tramwajowe, gazowe).


    



      


    


W dniu 22 października 1922 roku w gmina Brockau wydała bony o nominałach 10, 20 i 50 fenigów, które w szacie graficznej posiadały elementy związane z koleją. Wykupienie bonów miało nastąpić w miesiąc po ogłoszenie w Brockauer Zeitung. Jedynie notgeldy o wartości 50 fenigów posiadały numery seryjne.
Wartość bonów z Brockau już po niespełna roku była mniejsza niż papier na których je drukowano, gdyż w Rzeszy Niemieckiej od sierpnia 1923 r. rozpoczęła się hiper inflacja, początkowo drukowano bony o wartościach milionowych, po miesiącu milaiardowych czy nawet bilionowych. Przykładami są bony wydane w sierpniu 1923 roku  przez miasto Breslau (miliony) lub w pażdzierniku 1923 roku przez Dyrekcję Kolei w Breslau (miliardy). W okresie od sierpnia do pażdziernika 1923 r. częste były przypadki, że po wydrukowaniu bony musiały zostać zmieniane, gdyż ich wartość okazywała się zbyt niska do postępującej inflacji - stawiano na nich pieczątki z nowymi wartościami lub nadrukowywano nowe wartości.


    



Zdjęcie z 1923 r.  przedstawia robotnika z wypłatą


Pod koniec listopada 1923 r. w Rzeszy za dolara płacono 12 bilionów marek papierowych, a ceny produktów żywnościowych kształtowały się następująco m.in funt (ok. 0,5 kg) chleba kosztował 260 mld marek - co dawało możliwość kupienia 5,8 kg chleba za dniówkę, funt mięsa 3,2 bln marek co dawało możliwość kupienia 0,425 kg mięsa za dniówkę, która dla robotnika wykwalifikowanego wynosiła ok. 3 bilionów marek. Wynagrodzenie wypłacane było codziennie. Od 15 listopada 1923 roku rozpoczęła się emisja marki rentowej, równej marce złotej albo 1 bln marek papierowych.

Henryk Lochdański, Brochów 25.06.2015 r.,  

Zródła:
1. Wikipedia
2. Przegląd Numizmatyczny 2/2009
3.
http://www.k-k.pl/fotki/marek-jura/notgeld/notgeld-d001.htm





 
Wróć do spisu treści | Wróć do menu głównego