Zapomniany głaz Friesena - Brochów na przestrzeni wieków

Idź do spisu treści

Menu główne:

Zapomniany głaz Friesena

Wieści Brochowskie > Artykuły > 2013

Zapomniany głaz Friesena


Na boisku sportowym przy ulicy Centralnej znajduje się zapomniany i pomalowany spreyem  głaz Friesena, który postawiony został tam przez Brochowskie Stowarzyszenie Gimnastyczne ponad 100 lat temu, a jego patronem jest Friedrich Ludwig Jahn (1778-1852), który nazywany jest ojcem gimnastyki niemieckiej.  




Karl  Friedrich  Friesen  był  „uczniem”  Jahna    a  znany  jest  z  faktu  wstąpienia  w  1813  roku  do  Korpusu Lützowa, w którym również był Jahn pełniąc role dowódcze (w 1840 roku został odznaczony Krzyżem Żelaznym za rolę w wojnach napoleońskich za działania szpiegowskie na rzecz Prus).
Pomnik powszechnie nazywany jest w Brochowie głazem Friesena i jego nazwa wywodzi się od terenów sportowych znajdujących się w tym miejscu, które należały do  Stowarzyszenia  Gimnastycznego  Friesen. Patron tego  stowarzyszenia  to  Karl  Friedrich  Friesen,  który  był  architektem  i  gimnastykiem.  




W  1813  roku  przystąpił  do ochotniczego  korpusu  Lützowa  (Lützowsches  Freikorps)  sformowanego  w  Breslau  (Wrocław)  do  walki  z Napoleonem,  a  w  jego  skład  wchodzili  ochotnicy  z  wielu  okolicznych  miejscowości  m.in.  do  chwili  obecnej  w Sobótce  znajduje  się  pomnik  poświęcony  wymarszowi  ochotników  z  tej  miejscowości.  W  jego  pobliżu  jest  Muzeum Ślężańskie – znajdujące się w tzw. Domu Opata, budynku szpitalnym wzniesionym przez augustianów w 1568 roku, na którym widoczny jest kartusz herbowy zawierający górną część herbu Brochowa.  Karl  Friesen  wkrótce  poległ  stając  się  niemieckim  bohaterem  wielu  pieśni  i  utworów  literackich.
Należałoby dodać, że w przedwojennym Wrocławiu Karl Friedrich Friesen miał swój pomnik postawiony w 100 rocznice wymarszu korpusu a także był patronem ulicy.

Friedrich  Ludwig  Jahn  był  wynalazcą  kilku  przyrządów  gimnastycznych  używanych  we  współczesnej gimnastyce m.in. drążki , poręcze,  koń  - kto nie pamięta tych przyrządów z lekcji wf w szkole ?. Na pomnikach  a także pocztówkach związanych z F. Jahnem widać symbol składający się z 4 liter F, które oznaczają: frisch - świeży, frei - wolny, fröhlich - szczęśliwy, fromm – pobożny. Dzięki zdjęciu powyżej możemy zobaczyć jak w przeszłości wyglądała brama wejściowa na obecne boisko przy ulicy Centralnej oraz znajdujący się na niej  „symbol 4 F”. Boisko należało do T.V. Friesen w Brockau, skrót T.V. pochodzi od słów Turn Verein – wskazuje on, że było to boisku stowarzyszenia gimnastycznego.  
Jahn widząc upokorzenie jego ojczyzny przez Napoleona wpadł na pomysł przywrócenia ducha rodaków poprzez  rozwój  swoich  sił  fizycznych  i  moralnych  oraz  uprawianie  gimnastyki.



Pocztówka z 1915 roku przedstawia  Friedricha Ludwiga Jahna i wynalezione przez niego przyrządy gimnastyczne.


W  1811  roku  Friedrich  Jahn    w Berlinie utworzył Turn Verein ( stowarzyszenie gimnastyczne) i pierwszy plac do gimnastyki na świeżym powietrzu (w  parku  Hasenheide),  gdzie  również  dyskutowano  i  odnoszono  się  do  kwestii  politycznych.  Ruch  społeczno-sportowy wymyślony przez Jahna bardzo szybko rozprzestrzenił się w państwie pruskim, miał on nacjonalistyczną ideologię a członków stowarzyszeń gimnastycznych uważano za przyszłych wyzwolicieli ojczyzny. Jahn zatem był prekursorem niemieckiego nacjonalizmu.  


Brochów, maj 2013 r.
Tekst i zdjęcia: Henryk Lochdański       

 
Wróć do spisu treści | Wróć do menu głównego